Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

कथं प्रभासमासाद्य संस्थिता पापनाशिनी । माहात्म्यमखिलं तस्याः प्राच्याः पातकनाशनम् । कथयस्व महेशान यद्यहं ते प्रिया विभो

kathaṃ prabhāsamāsādya saṃsthitā pāpanāśinī | māhātmyamakhilaṃ tasyāḥ prācyāḥ pātakanāśanam | kathayasva maheśāna yadyahaṃ te priyā vibho

“แม่น้ำปราจีผู้ทำลายบาปนั้น มาถึงประภาสแล้วตั้งมั่นอยู่ที่นี่ได้อย่างไร? ขอท่านจงเล่ามหิมาทั้งสิ้นของปราจี ผู้ขจัดบาปเถิด โอ้มหีศานะ หากข้าพเจ้าเป็นที่รักของท่าน โอ้พระผู้เป็นเจ้า โปรดทรงบรรยายเถิด”

कथम्how
कथम्:
Prashna/Kriyāviśeṣaṇa (Interrogative adverb/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (प्रश्नार्थक-adverb): ‘how?’
प्रभासम्Prabhāsa
प्रभासम्:
Karman (Object/goal with āsādya/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्
आसाद्यhaving reached
आसाद्य:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ + सद् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund): ‘having reached/approached’
संस्थिताis situated/established
संस्थिता:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; ‘situated/established’
पापनाशिनीdestroyer of sins
पापनाशिनी:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate/appositive/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootपापनाशिनी (प्रातिपदिक) = पाप + नाशिनी
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (of प्राची/नदी)
माहात्म्यम्greatness; sacred glory
माहात्म्यम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्
अखिलम्entire
अखिलम्:
Karman (Qualifying object/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; माहात्म्यम् इति विशेषणम्
तस्याःof her/of it
तस्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (genitive/सम्बन्ध), एकवचनम्
प्राच्याःof Prācī
प्राच्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्राची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (genitive), एकवचनम्; तस्याः इत्यस्य विशेष्य/अप्पोज़िशन
पातकनाशनम्destruction of sins; sin-destroying (power)
पातकनाशनम्:
Karman (Apposition to object/कर्म)
TypeNoun
Rootपातकनाशन (प्रातिपदिक) = पातक + नाशन
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; माहात्म्यम् इत्यस्य विशेषण/अप्पोज़िशन: ‘sin-destroying’
कथयस्वtell
कथयस्व:
Kriyā (Predicate verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु; णिच्)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्, परस्मैपदम्: ‘tell (me)’
महेशानO Maheśāna
महेशान:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहेशान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative/सम्बोधन), एकवचनम्
यदिif
यदि:
Hetu/Upapatti (Conditional marker/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय)
Formअव्यय (शर्त/conditional particle): ‘if’
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचनम्
तेyour/of you
ते:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (genitive/सम्बन्ध) एकवचनम् (enclitic): ‘of you/your’
प्रियाdear/beloved
प्रिया:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate to subject/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; अहम् इत्यस्य विधेय-विशेषणम्
विभोO Lord
विभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचनम्

Devī (Pārvatī)

Tirtha: Prācī at Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Maheśāna (Śiva)

Scene: Devī, earnest and affectionate, folds hands and leans toward Maheśāna, asking how Prācī came to Prabhāsa; behind them, the Prabhāsa coastline and a sacred stream glinting, with subtle iconography of sin being washed away.

P
Prabhāsa
P
Prācī (river/tīrtha)
M
Maheśāna (Śiva)
D
Devī

FAQs

Understanding a tīrtha’s origin and glory deepens faith; sacred places are portrayed as living powers that uproot sin.

Prabhāsa-kṣetra as the seat of Prācī, the sin-destroying sacred river/tīrtha.

No direct ritual; it is a request for the full māhātmya (authoritative account) of the tīrtha.