Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 16

ईश्वर उवाच । शृणु देवि रहस्यं तु कर्द मालसमुद्भवम् । गूढं ब्रह्मर्षिसर्वस्वं न देयं कस्यचित्त्वया

īśvara uvāca | śṛṇu devi rahasyaṃ tu karda mālasamudbhavam | gūḍhaṃ brahmarṣisarvasvaṃ na deyaṃ kasyacittvayā

พระอีศวรตรัสว่า: จงฟังเถิด โอ เทวี ความลับว่าด้วยกำเนิดแห่งกรทมาลา นี้เป็นคำสอนอันเร้นลับ เป็นสมบัติทั้งมวลของพรหมฤๅษีทั้งหลาย; เจ้าอย่าเปิดเผยแก่ผู้ใดโดยง่าย

ईश्वरःĪśvara (Lord Śiva)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
रहस्यम्secret; mystery
रहस्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरहस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तुbut; indeed
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrast/emphasis)
कर्दमालसमुद्भवम्arising from Kardamāla
कर्दमालसमुद्भवम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकर्दमाल-समुद्भव (प्रातिपदिक; कर्दमाल + समुद्भव)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कर्दमालात् समुद्भवम्) विशेषणम् (रहस्यम्)
गूढम्hidden; secret
गूढम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√गुह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (रहस्यम्/ब्रह्मर्षिसर्वस्वम्)
ब्रह्मर्षिसर्वस्वम्the very treasure/essence of the Brahmarṣis
ब्रह्मर्षिसर्वस्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मर्षि-सर्वस्व (प्रातिपदिक; ब्रह्मर्षि + सर्वस्व)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मर्षीणां सर्वस्वम्)
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
देयम्to be given; should be given
देयम्:
Kriya (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Root√दा (धातु) + यत् (कृदन्त; देय)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (यत्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (न देयम् = should not be given)
कस्यचित्to anyone
कस्यचित्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (निपात)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन; अनिश्चितार्थक-सर्वनाम (to anyone)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; मध्यमपुरुषार्थक-सर्वनाम

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Kardamālā

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: Śiva leans slightly toward Pārvatī, speaking in a confidential tone, emphasizing that the origin of Kardamālā is a hidden treasure of the Brahmarṣis and not to be given to anyone indiscriminately.

Ī
Īśvara (Śiva)
D
Devī
B
Brahmarṣis
K
Karddamāla

FAQs

Sacred place-traditions (tīrtha-rahasya) are to be approached with reverence and shared responsibly, not casually.

Karddamāla tīrtha within Prabhāsa Kṣetra, introduced as a secret of its origin.

No direct ritual is prescribed here; the instruction is about confidentiality and reverent transmission of the tīrtha’s secret.