Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

एवमुक्त्वा द्विजश्रेष्ठो ह्यगस्त्यो भगवान्मुनिः । गंडूषमकरोत्सर्वं सागरं सरितांपतिम्

evamuktvā dvijaśreṣṭho hyagastyo bhagavānmuniḥ | gaṃḍūṣamakarotsarvaṃ sāgaraṃ saritāṃpatim

เมื่อกล่าวเช่นนั้นแล้ว พระอากัสตยะมุนี ผู้ประเสริฐในหมู่พราหมณ์ ได้ทรงกระทำมหาสมุทรซึ่งเป็นเจ้าแห่งแม่น้ำทั้งปวง ให้เป็นเพียงน้ำคำเดียวแล้วดื่มจนหมดสิ้น

एवम्thus
एवम्:
Kriya-viseshana
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
द्विजश्रेष्ठःbest of the twice-born
द्विजश्रेष्ठः:
Karta (Subject/apposition to Agastya)
TypeNoun
Rootद्विज + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजानां श्रेष्ठः)
हिindeed
हि:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक-निपात (indeed/for)
अगस्त्यःAgastya
अगस्त्यः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootअगस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भगवान्venerable/divine
भगवान्:
Karta (qualifier)
TypeAdjective
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘मुनिः/अगस्त्यः’ इत्यस्य विशेषणम्
मुनिःsage
मुनिः:
Apposition
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अगस्त्यः’ इत्यस्य समानाधिकरणम्
गण्डूषम्a mouthful (gulp)
गण्डूषम्:
Karma (Object/complement)
TypeNoun
Rootगण्डूष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अकरोत्made
अकरोत्:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सर्वम्entire
सर्वम्:
Karma (qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सागरम्’ इत्यस्य विशेषणम्
सागरम्the ocean
सागरम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सरिताम्of rivers
सरिताम्:
Genitive (in compound)
TypeNoun
Rootसरित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
पतिम्lord
पतिम्:
Karma (appositive object)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सरितांपतिम्’ इत्यस्य उत्तरपद
सरितांपतिम्lord of rivers
सरितांपतिम्:
Karma (apposition to ‘सागरम्’)
TypeNoun
Rootसरित् + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सरितां पतिः)

Narrator (Purāṇic narrator, contextually Sūta)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Samudra-tīra)

Type: kshetra

Listener: Forest sages/ṛṣi-assembly

Scene: Agastya lifts his palm and, with a single ganduṣa, drinks the entire ocean; the seabed appears, fish and makaras stranded, devas stunned in the heavens.

A
Agastya
S
Sāgara (Ocean)

FAQs

Divine austerity and spiritual power (tapas) can subdue even vast cosmic forces, protecting dharma.

Prabhāsa-kṣetra, presented as a sacred landscape where cosmic events reveal the place’s greatness.

No explicit ritual is prescribed in this verse; it sets the miracle-narrative that undergirds the site’s māhātmya.