Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

भक्ष्यन्ते केनचिद्रात्रौ मृत्युमेव प्रयान्ति च । नष्टधर्मक्रियाः सर्वे भूतले प्रपितामह

bhakṣyante kenacidrātrau mṛtyumeva prayānti ca | naṣṭadharmakriyāḥ sarve bhūtale prapitāmaha

“ยามราตรีมีผู้ใดไม่รู้จักมากลืนกินเรา และเราก็ไปถึงแต่ความตายเท่านั้น โอ้ ปรปิตามหะ! พิธีกรรมแห่งธรรมะทั้งปวงบนพื้นพิภพได้สูญสิ้นแล้ว”

भक्ष्यन्तेwill be eaten
भक्ष्यन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभक्ष् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः (will be eaten / get eaten)
केनचित्by someone
केनचित्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; अनिश्चितकर्तृवाचक (by someone)
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कालाधिकरण
मृत्युम्death
मृत्युम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
प्रयान्तिgo/meet (reach)
प्रयान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+या (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
नष्ट-धर्म-क्रियाःwhose religious rites are lost
नष्ट-धर्म-क्रियाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनष्ट (कृदन्त, √नश्) + धर्म (प्रातिपदिक) + क्रिया (प्रातिपदिक)
Formसमासः: नष्टाः धर्मक्रियाः येषां ते (बहुव्रीह्यर्थे), रूपतः नष्टधर्मक्रिया; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘सर्वे’ इत्यस्य विशेषणम्
सर्वेall (of them)
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
भूतलेon the earth
भूतले:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; देशाधिकरण
प्रपितामहO great-grandfather (Brahmā)
प्रपितामह:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; पितामहस्यापि पितरम् (great-grandfather), ब्रह्मणः सम्बोधनम्

Tāpasas and jñāna-śīlins addressing Brahmā (reported speech)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis (frame assumed)

Scene: Terrified sages describe an unseen nocturnal eater; the earth below is shown with extinguished sacrificial fires, silent altars, and abandoned ritual spaces; they address Brahmā as Pitāmaha.

B
Brahmā (Prapitāmaha)
D
Dharma-kriyā

FAQs

Dharma is sustained by living communities of practice; when practitioners are destroyed, society urgently needs divine and righteous protection.

The crisis is narrated within the Prabhāsa-kṣetra framework, where dharma’s restoration becomes part of the site’s sacred narrative.

No prescription; the verse laments the collapse of dharma-kriyā due to nightly violence.