Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 170

चराचरस्य लोकस्य प्रतिष्ठा योनिरेव च । आसीदियं समुद्रांता मेदिनीति परिश्रुता

carācarasya lokasya pratiṣṭhā yonireva ca | āsīdiyaṃ samudrāṃtā medinīti pariśrutā

นางเป็นรากฐานแห่งโลกทั้งที่เคลื่อนไหวและไม่เคลื่อนไหว และเป็นครรภ์แท้ของมันด้วย แผ่นดินนี้ซึ่งมีมหาสมุทรเป็นขอบเขต เป็นที่เลื่องลือในคติว่า ‘เมทินี’

चराचरस्यof the moving and unmoving
चराचरस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootचर (प्रातिपदिक) + अचर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (समाहार-द्वन्द्व), षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; विशेषण (लोकस्य)
लोकस्यof the world
लोकस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
प्रतिष्ठाfoundation, support
प्रतिष्ठा:
Karta/Predicate-noun (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रतिष्ठा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
योनिḥsource, womb
योनिḥ:
Karta/Predicate-noun (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवindeed, just
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण (emphasis)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक (conjunction)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
इयम्this (Earth)
इयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
समुद्रान्ताbounded by oceans
समुद्रान्ता:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि (समुद्राः अन्ताः यस्याः सा)
मेदिनीthe Earth
मेदिनी:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootमेदिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इतिthus
इति:
Quotation marker (इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्तिबोधक (quotative particle)
परिश्रुताis well-known, is famed
परिश्रुता:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-श्रु (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formकृदन्त (past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘well-known/renowned’

Skanda (deduced from Prabhāsakṣetra-māhātmya narration style)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (coastal kṣetra within samudrāntā medinī)

Type: kshetra

Scene: A cosmic map-like vision: Earth as a goddess seated upon a lotus, encircled by the ocean ring; tiny moving and unmoving beings rest upon her; the word ‘Medinī’ appears as a banner.

M
Medinī (Earth)
S
Samudra (oceans)

FAQs

All life rests upon the Earth as support and source; reverence toward her is implicit dharma.

The verse sits within Prabhāsa-kṣetra māhātmya, offering universal bhūmi-praise that undergirds pilgrimage sanctity.

None explicitly.