Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 68

रौप्यं च द्वापरे प्रोक्तं स्थलमश्ममयं कलौ । एवं तत्र स्थितो देवः स्थलकेश्वरनामतः

raupyaṃ ca dvāpare proktaṃ sthalamaśmamayaṃ kalau | evaṃ tatra sthito devaḥ sthalakeśvaranāmataḥ

ในยุคทวาประ สถานที่นั้นกล่าวกันว่าเป็นดุจเงิน และในยุคกาลี สถานที่นั้นเป็นศิลา ดังนั้นพระเทวะจึงประทับอยู่ที่นั่น ด้วยนามว่า “สถลเกศวร”

रौप्यम्(made of) silver
रौप्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootरौप्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (silver-made)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
द्वापरेin the Dvāpara yuga
द्वापरे:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; युगवाचक
प्रोक्तम्is said/declared
प्रोक्तम्:
Kriya (Predicative/क्रिया-विशेष)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्थलम्the place
स्थलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अश्ममयम्made of stone
अश्ममयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअश्मन्-मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—अश्मना मयम् (तृतीया-तत्पुरुष)
कलौin the Kali yuga
कलौ:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; युगवाचक
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
स्थितःremained
स्थितः:
Kriya (Predicative/क्रिया-विशेष)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formभूतकृदन्त (Past participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्थलकेश्वरनामतःby the name ‘Sthalakeśvara’
स्थलकेश्वरनामतः:
Hetu/Upadhi (Designation/उपाधि)
TypeIndeclinable
Rootस्थलकेश्वर-नामतः (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-रूप)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) ‘नामतः’ = ‘नाम्ना/नामतः’; समास/निर्माणः—स्थलकेश्वर + नामतः

Īśvara (Śiva) (continuing address to Devī)

Tirtha: Sthalakeśvara at Unnata-sthāna

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: A timeless Śiva-liṅga titled Sthalakeśvara stands in a stone shrine; behind it, faint visionary overlays of earlier yugas show a silver radiance, suggesting the site’s changing material manifestation while the deity remains unmoved.

S
Sthalakeśvara (Śiva)
D
Dvāpara-yuga
K
Kali-yuga

FAQs

Even when the age declines and external grandeur lessens, divine presence remains accessible through the kṣetra and its liṅga.

Sthalakeśvara at Sthalaka in Prabhāsa-kṣetra.

No explicit prescription; the focus is on the enduring presence and name of the deity in the site.