Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 36

तत्र ते संप्लुताः सर्वे विमुक्ता विपुलाच्छ्रमात् । कृताऽह्ना गोरसस्वैव पानार्थं समुपस्थिताः

tatra te saṃplutāḥ sarve vimuktā vipulācchramāt | kṛtā'hnā gorasasvaiva pānārthaṃ samupasthitāḥ

ณ ที่นั้นทุกท่านลงอาบน้ำ ชำระกายจนพ้นความอ่อนล้าใหญ่ ครั้นทำกิจชำระตามวัตรแล้ว จึงก้าวเข้ามาเพื่อดื่มโครส—น้ำนมอันศักดิ์สิทธิ์

तत्रthere
तत्र:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक-क्रियाविशेषणम् (there)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (they)
संप्लुताःbathed/immersed
संप्लुताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-प्लु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (क्त); पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘bathed/immersed’
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ते इति विशेषणम्
विमुक्ताःfreed
विमुक्ताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-मुच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (क्त); पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘freed’
विपुलात्from great
विपुलात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeAdjective
Rootविपुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; श्रमात् इति विशेषणम् (from great)
श्रमात्fatigue
श्रमात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्
कृत-अह्नाwhen the day was done
कृत-अह्ना:
Adverbial (काल/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ+क्त) + अहन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (कृतम् अह्नः/अह्ना); पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘after the day was done / when the day had passed’ (temporal-instrumental)
गोरसस्यof cow’s milk
गोरसस्य:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक) + रस (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (गोः रसः); पुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
एवindeed/only
एव:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारणार्थक-निपातः (only/indeed)
पान-अर्थम्for drinking
पान-अर्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootपान (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-तत्पुरुषः (पानाय अर्थः); नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रयोजनवाचकः
समुपस्थिताःassembled/approached
समुपस्थिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-उप-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (क्त); पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘having approached/assembled’

Narrator (contextual purāṇic narration)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A group of travel-worn sages arrive at Prabhāsa, immerse in the sacred waters, emerge refreshed, and approach to drink milk offered as divine hospitality.

D
Devī (implied)
T
Tīrtha/Kuṇḍa (implied)
B
Brāhmaṇas/Ascetics

FAQs

Tīrtha-snānā is portrayed as both purifying and restorative, preparing the pilgrim for further worship and right conduct.

The warm-water kuṇḍa established by the Goddess within Prabhāsakṣetra.

Bathing (saṃplava/snānā) and performing āhnika (kṛtāhna) before partaking of food/drink.