Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

तद्राजकुलमध्ये तु क्रीडमाना परस्परम् आयांतं नारदं दृष्ट्वा सर्वे विनयसंयुताः

tadrājakulamadhye tu krīḍamānā parasparam āyāṃtaṃ nāradaṃ dṛṣṭvā sarve vinayasaṃyutāḥ

ท่ามกลางราชสกุลนั้น พวกเขากำลังเล่นสนุกกันอยู่; ครั้นเห็นนารทกำลังมา ทุกคนก็สำรวมด้วยความนอบน้อมและความเคารพ

तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र विशेषणरूपेण (that)
राजकुलमध्येin the midst of the royal household
राजकुलमध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootराजकुल + मध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; समासः—राजकुलस्य मध्ये
तुbut; indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण/विरोधसूचक (particle)
क्रीडमानाःplaying
क्रीडमानाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रीड् (धातु) + शतृ (प्रत्यय)
Formवर्तमानकृदन्त (Present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
परस्परम्with one another
परस्परम्:
Adhikarana (Manner/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्परम् (अव्यय)
Formअव्यय, परस्परक्रियावाचक (reciprocal adverb)
आयान्तम्coming; approaching
आयान्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootआ-या (धातु) + शतृ (प्रत्यय)
Formवर्तमानकृदन्त (Present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
नारदम्Nārada
नारदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) + क्त्वा (प्रत्यय)
Formक्त्वान्त (Gerund/absolutive), पूर्वक्रिया (having seen)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
विनयसंयुताःendowed with humility
विनयसंयुताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविनय + संयुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—विनयेन संयुताः (endowed with humility)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Dvāravatī/Dvārakā (scene)

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: In the bustling royal inner court, princes sport together; as Nārada approaches, their play pauses and transforms into composed reverence—hands folded, heads bowed, a shift from līlā to maryādā.

N
Nārada
Y
Yādavas/royal household of Dvāravatī

FAQs

Vinaya (humility) toward ṛṣis is upheld as a hallmark of dharma, especially for rulers and princes.

No tīrtha is directly praised in this verse; it supports the backstory leading to the Prabhāsa-kṣetra account.

An ethical prescription by implication: greet and honor sages properly when they arrive.