Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

कश्चिदासीद्द्विजो देवि देवशर्मेति विश्रुतः । प्रभासक्षेत्रनिलयो न्यंकुमत्यास्तटेऽवसत्

kaścidāsīddvijo devi devaśarmeti viśrutaḥ | prabhāsakṣetranilayo nyaṃkumatyāstaṭe'vasat

โอ้เทวี กาลก่อนมีพราหมณ์ผู้หนึ่งเป็นที่เลื่องลือชื่อว่า เทวศรมะ เขาพำนักอยู่ในเขตศักดิ์สิทธิ์ปรภาสะ และอาศัย ณ ฝั่งแม่น้ำนยังคุมตี

कश्चित्a certain (one)
कश्चित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकश्चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चितवाचक सर्वनाम
आसीत्was
आसीत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
द्विजःa twice-born (Brahmin)
द्विजः:
Predicate nominative
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
देविO देवी
देवि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
देवशर्मDevaśarman
देवशर्म:
Apposition (नाम)
TypeNoun
Rootदेवशर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषनाम
इतिthus (named)
इति:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/नामनिर्देशक निपात (quotative particle)
विश्रुतःwell-known
विश्रुतः:
Predicate adjective
TypeAdjective
Rootविश्रुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
प्रभासक्षेत्रनिलयःresident of Prabhāsa-kṣetra
प्रभासक्षेत्रनिलयः:
Predicate nominative
TypeNoun
Rootप्रभासक्षेत्र + निलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (प्रभासक्षेत्रस्य निलयः)
न्यंकुमत्याःof the (river) Nyaṃkumatī
न्यंकुमत्याः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootन्यंकुमती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
तटेon the bank
तटे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतट (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
अवसत्dwelt
अवसत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√वस् (धातु)
Formलङ्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Unspecified in snippet (likely a Purāṇic narrator addressing Devī within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha: Nyaṅkumatī (within Prabhāsa)

Type: river

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: A learned Brahmin Devaśarmā is shown living peacefully in Prabhāsa, his hut or dwelling near the river Nyaṅkumatī, with distant temple silhouettes.

D
Devī
D
Devaśarmā
P
Prabhāsa-kṣetra
N
Nyaṅkumatī (river)

FAQs

It establishes Prabhāsa-kṣetra as a sanctifying sacred landscape where human lives and karmic stories unfold under the shadow of dharma.

Prabhāsa-kṣetra, with emphasis on residence near the river Nyaṅkumatī—part of the sacred geography celebrated in the Prabhāsakṣetramāhātmya.

No explicit rite is prescribed in this verse; it introduces the devotee and the sacred location that frames later merit-bearing actions.