Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

प्रबुद्धश्चोत्थितस्तत्र देवपूजाकरो नरः । कोऽयं कोयमिति प्रोच्चैर्व्याहरत्परिघायुधः

prabuddhaścotthitastatra devapūjākaro naraḥ | ko'yaṃ koyamiti proccairvyāharatparighāyudhaḥ

ที่นั่น ชายผู้ประกอบเทวปูชาได้ตื่นและลุกพรวดขึ้น ถือกระบองเป็นอาวุธ แล้วร้องเสียงดังว่า “ใครนั่น? ใครนั่น?”

प्रबुद्धःawakened
प्रबुद्धः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रबुद्ध (कृदन्त; √बुध् (धातु) + प्र)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), विशेषण
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
उत्थितःrisen, stood up
उत्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउत्थित (कृदन्त; √स्था (धातु) + उत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), विशेषण
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
देवपूजाकरःa performer of worship of the deity
देवपूजाकरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव-पूजा-कर (प्रातिपदिक; देव + पूजा + कर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवपूजायाः कर्ता)
नरःman
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कःwho?
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निर्देशवाचक-सर्वनाम
कःwho?
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निर्देशवाचक-सर्वनाम
इतिthus
इति:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
प्रोच्चैःaloud, loudly
प्रोच्चैः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रोच्चैः (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb of manner)
व्याहरत्he uttered, spoke
व्याहरत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√हृ (धातु) + वि + आ (व्याहृ)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
परिघायुधःone whose weapon is an iron club/bar
परिघायुधः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपरिघ-आयुध (प्रातिपदिक; परिघ + आयुध)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (परिघः आयुधं यस्य)

Unspecified in snippet (narratorial voice within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Śiva-ālaya)

Type: kshetra

Scene: A sleeping worshipper jolts awake near the sanctum, gripping a club, shouting into the dark; the lamp’s last glow outlines pillars and the liṅga doorway.

Ś
Śiva (temple/deity context implied)

FAQs

Sacred worship and its instruments are to be protected; dharma asserts itself through vigilance within holy places.

A Śiva-temple in the Prabhāsa-kṣetra narrative context; the verse emphasizes temple sanctity rather than naming a tīrtha.

It references deva-pūjā (deity worship) as an ongoing temple practice, but prescribes no specific rite.