Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 31

तावदन्ये द्विजास्तत्र दक्षिणार्थं समागताः । देशीयास्तत्र वास्तव्याः शतशोऽथ सहस्रशः

tāvadanye dvijāstatra dakṣiṇārthaṃ samāgatāḥ | deśīyāstatra vāstavyāḥ śataśo'tha sahasraśaḥ

ในระหว่างนั้น พราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งอื่น ๆ ก็พากันมาที่นั่นเพื่อขอทักษิณา (ค่าบูชายัญ) เป็นชาวถิ่นนั้นเอง มีเป็นร้อย ๆ กระทั่งเป็นพัน ๆ

तावत्then/so long
तावत्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय (काल/परिमाणवाचक) = indeclinable (temporal/quantitative: 'so long/then')
अन्येother
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन = Masculine, Nominative plural
द्विजाःBrahmins (twice-born)
द्विजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन = Masculine, Nominative plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक) = indeclinable adverb of place
दक्षिणार्थम्for (receiving) gifts/dakṣiṇā
दक्षिणार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootदक्षिणा + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन = Neuter, Accusative singular; तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुष/उद्देश्य: 'for the purpose of dakṣiṇā')
समागताःassembled/came together
समागताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + गम् (धातु) → समागत (कृदन्त)
Formभूतकालिक क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन = PPP, Masculine nominative plural; क्रियार्थे प्रयुक्त (came/assembled)
देशीयाःlocals/people of the region
देशीयाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेशीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन = Masculine, Nominative plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक) = indeclinable adverb of place
वास्तव्याः(who) should reside
वास्तव्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवस् (धातु) → वास्तव्य (कृदन्त)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligatory), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन = Masculine nominative plural; 'to be dwelt/should reside'
शतशःby hundreds
शतशः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootशतशस् (अव्यय)
Formअव्यय (प्रकार/परिमाणवाचक) = indeclinable adverb 'by hundreds'
अथthen/and
अथ:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तर/समुच्चय) = indeclinable particle 'then/and'
सहस्रशःby thousands
सहस्रशः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस् (अव्यय)
Formअव्यय (प्रकार/परिमाणवाचक) = indeclinable adverb 'by thousands'

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: Hundreds and thousands of local brāhmaṇas arrive at Prabhāsa seeking dakṣiṇā, creating a swelling crowd and a sense of impending complication.

D
Dwijas (Brāhmaṇas)
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

Ritual acts create social and dharmic obligations—dakṣiṇā supports the learned, and tīrthas become hubs of religious service.

Prabhāsa-kṣetra, depicted as a major sacred center drawing large assemblies.

Dakṣiṇā (sacrificial remuneration) expected in connection with satra/yajña performance.