Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 31

नैव तस्य परोलोको नायं लोको दुरात्मनः । अथ चेत्प्रतिगृह्णाति ब्राह्मणो वृत्तिदुर्बलः । दशांशमर्जिताद्दद्यादेवं तत्र न हीयते

naiva tasya paroloko nāyaṃ loko durātmanaḥ | atha cetpratigṛhṇāti brāhmaṇo vṛttidurbalaḥ | daśāṃśamarjitāddadyādevaṃ tatra na hīyate

สำหรับคนใจชั่วนั้น ย่อมไม่มีทั้งโลกหน้าและโลกนี้เป็นความดีแท้ แต่ถ้าพราหมณ์ผู้ขัดสนจำต้องรับทาน จงถวายทานหนึ่งในสิบจากสิ่งที่ตนได้มา; ด้วยเหตุนี้ในเขตศักดิ์สิทธิ์นั้นย่อมไม่เสื่อมทางธรรม

not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
एवindeed/at all
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम
परःother/next
परः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण) (within compound)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासपूर्वपद (compound member)
लोकःthe other world/afterlife
लोकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः: पर-लोक (कर्मधारय)
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
अयम्this
अयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
लोकःworld
लोकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
दुरात्मनःof the wicked person
दुरात्मनः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदुर् + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; समासः: दुरात्मन् (कर्मधारय)
अथthen/however
अथ:
Sambandha (Discourse connector/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/प्रसङ्ग (conjunctive particle)
चेत्if
चेत्:
Sambandha (Condition/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formशर्त-निपात (conditional particle)
प्रतिगृह्णातिaccepts (a gift)
प्रतिगृह्णाति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-√ग्रह् (धातु; लट्)
Formलट् (Present/लट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; उपसर्ग प्रति
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
वृत्तिlivelihood
वृत्ति:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध) (within compound)
TypeNoun
Rootवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुषार्थे प्रातिपदिक; समासपूर्वपद (compound member)
दुर्बलःweak/poor
दुर्बलः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर् + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः: दुर्बल (कर्मधारय) विशेषणम् (ब्राह्मणस्य)
दशांशम्a tenth part
दशांशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदश + अंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; द्विगु-समासः (दशांश)
अर्जितात्from what is earned
अर्जितात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootअर्जित (कृदन्त; √अर्ज् + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग (अर्जितम् implied), पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘अर्जितात्’ = ‘अर्जितधनात्’ इत्यर्थे (elliptic)
दद्यात्should give
दद्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु; विधिलिङ्)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb)
तत्रthere/in that case
तत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
हीयतेis diminished/declines
हीयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√हा (धातु; लट्, आत्मनेपद)
Formलट् (Present/लट्), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः

Skanda (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: At Prabhāsa, a humble brāhmaṇa with sparse belongings accepts alms only out of necessity, then offers a measured tenth into a dāna-vessel before a shrine, while a darker figure symbolizes the ‘durātmā’ who clings to gain and loses both worlds.

B
brāhmaṇa
P
pratigrāha
D
daśāṃśa (tithe)
P
paraloka

FAQs

Improper acceptance destroys both worldly and otherworldly good; necessity may be tempered by disciplined giving.

Prabhāsa-kṣetra, where conduct around receiving and giving is judged with special seriousness.

If compelled to accept, a brāhmaṇa should donate one-tenth of earnings (daśāṃśa-dāna) to avoid spiritual diminishment.