Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 29

प्रतिग्रहनिवृत्तस्य यात्रादशगुणं फलम् । तेन दत्तानि दानानि यज्ञैर्देवाः सुतर्पिताः

pratigrahanivṛttasya yātrādaśaguṇaṃ phalam | tena dattāni dānāni yajñairdevāḥ sutarpitāḥ

ผู้ใดเว้นจากการรับของกำนัล (ประติครหะ) ผลแห่งการจาริกของผู้นั้นย่อมทวีสิบเท่า และทานที่เขามอบให้ย่อมทำให้เหล่าเทวะอิ่มเอิบพอใจประหนึ่งได้รับการบูชาด้วยยัญญะ

प्रतिग्रहacceptance (of gifts)
प्रतिग्रह:
Karma (Object/कर्म) (semantic base within compound)
TypeNoun
Rootप्रति-ग्रह (धातु √ग्रह् + उपसर्ग प्रति; प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुषार्थे प्रातिपदिक; समासपूर्वपद (अव्ययीभाव/उपपद-समासपूर्वाङ्ग), एकवचन-आधार (compound member)
निवृत्तस्यof one who has refrained (from accepting gifts)
निवृत्तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootनिवृत्त (कृदन्त; √वृत्/√वृत्त् + नि; क्त)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; समासः: प्रतिग्रह-निवृत्त (षष्ठी-तत्पुरुष/उपपद-तत्पुरुष)
यात्राthan a pilgrimage
यात्रा:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootयात्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन (यात्रात् इत्यर्थे)
दशगुणम्tenfold
दशगुणम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदश + गुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; द्विगु-समासः (दशगुण) विशेषणम्
फलम्fruit/result
फलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तेनby that/thereby
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सर्वनाम
दत्तानिgiven
दत्तानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदत्त (कृदन्त; √दा + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण
दानानिgifts/charities
दानानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
यज्ञैःby sacrifices
यज्ञैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
सुतर्पिताःwell-satisfied
सुतर्पिताः:
Kriya-visheshana / Predicate adjective (विशेष्य-विशेषणभाव)
TypeAdjective
Rootसु-तर्पित (कृदन्त; √तृप्/√तर्प् + सु; क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; उपसर्ग/उपपद ‘सु’

Skanda (deduced)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Scene: A pilgrim at Prabhāsa refuses a purse offered as honorarium, then turns to distribute food and cloth to the needy; above, devas receive the offerings as if from a fire-sacrifice, indicating yajña-equivalence and tenfold radiance around the pilgrim’s path.

Y
yātrā (pilgrimage)
D
dāna
Y
yajña
D
devāḥ

FAQs

Renunciation of improper gain elevates pilgrimage; giving (dāna) purifies and pleases the gods like sacrifice.

Prabhāsa-kṣetra, where the merit of right conduct during pilgrimage is magnified.

Avoid accepting gifts (pratigrāha) and instead practice dāna; this increases the pilgrimage’s fruit.