Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 121

जन्मप्रभृति यो देवि श्रवणाभ्यां विवर्जितः । प्रभासे निधनं प्राप्तः स भवेन्मत्परिग्रहः

janmaprabhṛti yo devi śravaṇābhyāṃ vivarjitaḥ | prabhāse nidhanaṃ prāptaḥ sa bhavenmatparigrahaḥ

โอ้เทวี ผู้ใดไร้การได้ยินตั้งแต่กำเนิด หากถึงความตายในปรภาส ผู้นั้นย่อมเป็น ‘ปริครหะ’ ของเรา คือผู้ที่เรารับไว้ในความอุปถัมภ์โดยตรง

जन्मप्रभृतिfrom birth onwards
जन्मप्रभृति:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootजन्म + प्रभृति (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण), अव्ययीभाव-समास; “जन्मात् आरभ्य”
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
श्रवणाभ्याम्by (his) two ears
श्रवणाभ्याम्:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootश्रवण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), द्विवचन; करण/हेतु-निर्देशः—“by/with (his) two ears”
विवर्जितःdeprived (of hearing)
विवर्जितः:
Visheshana (Adjective of यः/नरः)
TypeAdjective
Rootविवर्जित (कृदन्त; वि-√वृज्/वर्ज् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; “deprived (of)”
प्रभासेin Prabhāsa
प्रभासे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; स्थानाधिकरण
निधनम्death
निधनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मपदम् (प्राप्तः इत्यस्य)
प्राप्तःhaving met (with)
प्राप्तः:
Visheshana (Adjective of सः)
TypeAdjective
Rootप्राप्त (कृदन्त; प्र-√आप् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; “having attained/reached” (here: met with)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; “would become”
मत्परिग्रहःmy dependent/one under my protection
मत्परिग्रहः:
Karta-Predicative (Subject complement)
TypeNoun
Rootमत् (अस्मद्-षष्ठी-एकवचन-रूपम् ‘मम’ अर्थे) + परिग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (“मम परिग्रहः”); sandhi: भवेत् + मत्परिग्रहः

Śiva (in Prabhāsa-kṣetra māhātmya context, speaking to Devī/Umā)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: A deaf-from-birth devotee at Prabhāsa; though unable to hear hymns, he worships through sight and gesture; at death, Śiva’s attendants receive him as ‘mine’—a scene of belonging and protection.

Ś
Śiva
D
Devī
P
Prabhāsa

FAQs

Prabhāsa is portrayed as a place of direct divine acceptance: Śiva personally ‘takes’ the devotee (or resident) who dies there.

Prabhāsa Kṣetra (Prabhāsa), within the Skanda Purāṇa’s Prabhāsakhaṇḍa.

No ritual instruction; it is a promise of Śiva’s protection connected to the place of death.