Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

मुक्त्वैकां गुरुशुश्रूषां नान्यत्किंचिदसौ द्विजः । अकरोच्छोभनं कर्म दिवाप्रभृति नित्यशः

muktvaikāṃ guruśuśrūṣāṃ nānyatkiṃcidasau dvijaḥ | akarocchobhanaṃ karma divāprabhṛti nityaśaḥ

นอกจากการปรนนิบัติครูเพียงครั้งเดียว พราหมณ์ผู้นั้นมิได้กระทำความดีอันควรค่าอื่นใดเลย ตั้งแต่รุ่งอรุณเป็นต้นไป เขามักประพฤติกรรมอันไม่งามเป็นนิตย์

मुक्त्वाhaving abandoned
मुक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया
एकाम्one (only)
एकाम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
गुरुशुश्रूषाम्service to the teacher
गुरुशुश्रूषाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगुरु + शुश्रूषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (गुरोः शुश्रूषा)
not
:
Avyaya (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
अन्यत्anything else
अन्यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
किंचित्something/anything
किंचित्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चितार्थक (indefinite)
असौhe
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
द्विजःthe brāhmaṇa
द्विजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अकरोत्did
अकरोत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
शोभनम्good/auspicious
शोभनम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootशोभन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
कर्मdeed
कर्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दिवाby day
दिवा:
Kala (Time)
TypeIndeclinable
Rootदिवा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (by day/during daytime)
प्रभृतिfrom (then) onward
प्रभृति:
Apadana (Starting point)
TypeIndeclinable
Rootप्रभृति (अव्यय)
Formअव्यय (postposition/adverb) = 'from, starting with'
नित्यशःconstantly
नित्यशः:
Prakara (Manner)
TypeIndeclinable
Rootनित्यशस् (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्यय (adverb of manner/frequency)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A lone brāhmaṇa at daybreak, turning away from sacred duties; the light of dawn contrasts with his shadowed, improper acts—an ethical chiaroscuro.

G
guru

FAQs

Neglect of dharma—even with a token of good conduct—leads to habitual wrongdoing; sustained virtue is emphasized.

Indirectly, the Prabhāsakṣetra narrative frame; the moral biography supports the later sanctity of Śūlasthāna through Vālmīki’s transformation.

None; it highlights guru-sevā as a key dharmic value and contrasts it with daily misconduct.