Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21

पितरावूचतुः । पूर्वे वयसि पुत्र त्वमावाभ्यां पाल्य एव हि । उत्तरे तु वयं पाल्याः सम्यक्पुत्र त्वया पुनः

pitarāvūcatuḥ | pūrve vayasi putra tvamāvābhyāṃ pālya eva hi | uttare tu vayaṃ pālyāḥ samyakputra tvayā punaḥ

บิดามารดากล่าวว่า “ลูกเอ๋ย เมื่อเจ้ายังเยาว์วัย เราเป็นผู้เลี้ยงดูเจ้า แต่ครั้นยามชรา เราทั้งสองควรได้รับการอุปถัมภ์จากเจ้าโดยชอบธรรม”

पितरौthe two parents
पितरौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन
ऊचतुःsaid (the two)
ऊचतुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, द्विवचन
पूर्वेin the earlier
पूर्वे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; ‘पूर्वे (वयसि)’ = in earlier
वयसिin (your) age; in youth
वयसि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
पुत्रO son
पुत्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
आवाभ्याम्by us two
आवाभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, द्विवचन
पाल्यःto be protected/cared for
पाल्यः:
Vidheyavisheshana (विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootपाल्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पाल्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधिलिङ्गार्थे भाव्य (gerundive/obligatory)
एवindeed
एव:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात
हिindeed; for
हि:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक-निपात (particle: for/indeed)
उत्तरेin the later
उत्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘उत्तरे (वयसि)’ = in later
तुbut
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वयार्थक-निपात
वयम्we
वयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (अत्र द्वयोरपि ‘वयम्’ प्रयोगः)
पाल्याःto be cared for
पाल्याः:
Vidheyavisheshana (विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootपाल्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पाल्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भाव्य/तव्यत्-अर्थ (gerundive)
सम्यक्properly
सम्यक्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: properly)
पुत्रO son
पुत्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन
पुनःagain; in turn
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण

Parents (mātā-pitarau)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Putra (son)

Scene: An aged mother and father, seated with frail dignity, address their grown son with a gentle yet firm reminder of reciprocal duty; a pilgrim setting is implied by Prabhāsa’s sacred ambience.

FAQs

Caring for parents is a dharmic duty grounded in reciprocity, but it should be fulfilled through righteous means.

The teaching is embedded in Prabhāsakṣetra-māhātmya, connecting ethical living with the sacred atmosphere of Prabhāsa.

No specific rite; it prescribes a life-duty (seva/care) toward aging parents.