Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

को हर्षविषयः कस्मात्त्वयैतन्नृत्यते द्विज । तस्मात्कार्यं वदाशु त्वं परं कौतूहलं द्विजः

ko harṣaviṣayaḥ kasmāttvayaitannṛtyate dvija | tasmātkāryaṃ vadāśu tvaṃ paraṃ kautūhalaṃ dvijaḥ

“ความยินดีของท่านเกิดจากสิ่งใด และเหตุใดท่านจึงร่ายรำ โอ้ทวิช? เพราะฉะนั้นจงบอกโดยเร็วว่าเรื่องใด—เรามีความใคร่รู้ยิ่งนัก โอ้พราหมณ์”

कःwhat?/which? (who/what)
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); प्रश्नवाचक सर्वनाम
हर्षविषयःcause/object of joy
हर्षविषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहर्ष (प्रातिपदिक) + विषय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
कस्मात्from what? why?
कस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular); प्रश्नवाचक सर्वनाम
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular); सर्वनाम
नृत्यतेdances
नृत्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√नृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); आत्मनेपद
द्विजO brahmin
द्विज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular); सर्वनाम
कार्यंthe matter to be done; business
कार्यं:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
वदtell, say
वद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद
आशुquickly
आशु:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formकाल/शीघ्रता-बोधक अव्यय (adverb)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
परम्great, supreme
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
कौतूहलम्curiosity, wonder
कौतूहलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकौतूहल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
द्विजःthe brahmin
द्विजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

Unspecified interlocutor (addressing a ṛṣi/brāhmaṇa) within the Īśvara-uvāca narrative frame

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Pārvatī

Scene: The disguised brāhmaṇa questions a dancing ascetic: ‘What is the cause of your joy?’ The sage’s movement contrasts with the questioner’s composed posture.

FAQs

Spiritual experiences should be examined with discernment; genuine joy invites inquiry into its true cause.

Prabhāsakṣetra (Prabhāsa), presented in the Prabhāsakṣetramāhātmya section.

No specific rite is prescribed in this verse; it initiates inquiry that leads to a revelation of spiritual attainment.