Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

प्रतिष्ठाप्य महादेवं लिंगं त्रिभुवनेश्वरम् । तं दृष्ट्वा मानवो देवि सर्वान्कामानवाप्नुयात्

pratiṣṭhāpya mahādevaṃ liṃgaṃ tribhuvaneśvaram | taṃ dṛṣṭvā mānavo devi sarvānkāmānavāpnuyāt

เมื่อได้อัญเชิญและประดิษฐานลึงค์ของมหาเทวะ ผู้เป็นเจ้าแห่งสามโลกไว้ ณ ที่นั้นแล้ว โอ้เทวี เพียงได้เห็นก็ทำให้มนุษย์บรรลุความปรารถนาทั้งปวง

प्रतिष्ठाप्यhaving installed
प्रतिष्ठाप्य:
Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootप्रति + स्था (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having installed/established)
महादेवम्Mahādeva (Śiva)
महादेवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (पूर्वपद) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन; कर्मधारय (महान् देवः)
लिङ्गम्liṅga; emblem
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन; अप्पोजिशन to महादेवम्
त्रिभुवनेश्वरम्lord of the three worlds
त्रिभुवनेश्वरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + भुवन (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (त्रिभुवनस्य ईश्वरः)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having seen)
मानवःa man
मानवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचन
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन; विशेषण (कामान्)
कामान्desires
कामान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), बहुवचन
अवाप्नुयात्would obtain
अवाप्नुयात्:
Kriya (Result action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव + आप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधि), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Tribhuvaneśvara-liṅga at Vidura-āśrama

Type: kshetra

Listener: Pārvatī

Scene: A newly installed, radiant liṅga of Tribhuvaneśvara in a sanctified grove-temple; pilgrims approach with offerings; Śiva’s presence felt as light and stillness; Pārvatī listens as Śiva proclaims the darśana fruit.

M
Mahādeva (Śiva)
L
Liṅga
T
Tribhuvaneśvara
V
Vidurāśrama (context)

FAQs

Darśana of Śiva at a consecrated liṅga is portrayed as a direct means to fulfillment, rooting worldly aims in sacred encounter.

The Śiva-liṅga (Tribhuvaneśvara/Mahādeva) established at Vidurāśrama in Prabhāsa Kṣetra.

Liṅga-pratiṣṭhā (installation/consecration) and liṅga-darśana (devotional viewing).