Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 74

पण्यानां शतसंख्यानां व्यवहारनिदर्शिनः । ब्रह्मोत्तराणि तन्वंति वणिजो लाभकांक्षिणः

paṇyānāṃ śatasaṃkhyānāṃ vyavahāranidarśinaḥ | brahmottarāṇi tanvaṃti vaṇijo lābhakāṃkṣiṇaḥ

พ่อค้าที่ใฝ่กำไรและชำนาญการค้าขาย ขยายการแลกเปลี่ยนสินค้านับร้อยชนิด; กระนั้นก็ยังตั้งสิทธิอันพึงมีแก่พราหมณ์ไว้ก่อนเป็นประธาน

पण्यानाम्of commodities/wares
पण्यानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
शत-संख्यानाम्of hundredfold numbers (i.e., hundreds)
शत-संख्यानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootशत (प्रातिपदिक) + संख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (शतेन संख्या) / संख्याविशेषणम्
व्यवहार-निदर्शिनःshowing/indicating transactions
व्यवहार-निदर्शिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootव्यवहार (प्रातिपदिक) + निदर्शिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (व्यवहारस्य निदर्शिनः); विशेषणम्
ब्रह्म-उत्तराणिbrahma-uttara shares/portions (allocations with a Brahmin’s due)
ब्रह्म-उत्तराणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + उत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (ब्रह्मोत्तर = ब्राह्मणोत्तर/ब्राह्मण-भाग-प्रधान); कर्मपदम्
तन्वन्तिthey extend/arrange
तन्वन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतन् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
वणिजःmerchants
वणिजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवणिज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
लाभ-काङ्क्षिणःdesiring profit
लाभ-काङ्क्षिणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootलाभ (प्रातिपदिक) + काङ्क्षिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (लाभस्य काङ्क्षिणः); विशेषणम्

Soma

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Māhātmya audience (pilgrims, householders, patrons)

Scene: A bustling sacred bazaar near the temple: merchants display hundreds of goods; scribes record transactions; yet a prominent scene shows merchants first setting aside ‘brahmottara’—gifts and dues for Brāhmaṇas/temple—before counting profit.

S
Soma
V
Vaṇij (merchants)
B
Brahma/Brāhmaṇa (context of brahmottara)

FAQs

Even commerce is to be dharma-aligned—profit pursued without neglecting sacred obligations and due honor/support to dharma-bearers.

Prabhāsa-kṣetra, presented as a flourishing sacred city with extensive trade.

Implicitly, maintaining brahmottara—ensuring priority/dues connected to brāhmaṇas and dharma—within economic life.