Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 124

भिक्षाभुजो भूतिभृतो मल्लिंगान्यर्च्चयंति ते । तथा मदेकाग्रधियो मद्ध्यानैकदृढव्रताः

bhikṣābhujo bhūtibhṛto malliṃgānyarccayaṃti te | tathā madekāgradhiyo maddhyānaikadṛḍhavratāḥ

ดำรงชีพด้วยบิณฑบาตและทาเถ้าศักดิ์สิทธิ์ เขาทั้งหลายบูชาสัญลักษณ์ของเรา; จิตของเขาแน่วแน่ในเรา และมั่นคงในพรตเดียวคือเพ่งฌานถึงเราเท่านั้น

भिक्षा-भुजःliving on alms
भिक्षा-भुजः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootभिक्षा (प्रातिपदिक) + √भुज् (धातु) → भुज्/भुज (प्रातिपदिक-रूप)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः—भिक्षां भुञ्जते ये (living on alms)
भूति-भृतःbearing (sacred) ash
भूति-भृतः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootभूति (प्रातिपदिक) + √भृ (धातु) → भृत् (प्रातिपदिक-रूप)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः—भूतिं बिभ्रति ये (bearing sacred ash)
मत्-लिङ्गानिmy emblems/marks
मत्-लिङ्गानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमत् (अस्मद्-सम्बद्ध; प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः—मम लिङ्गानि (my emblems/marks)
अर्चयन्तिworship
अर्चयन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अर्च् (धातु)
Formलट् लकार (Present Indicative); प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
तथाthus/likewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
मत्-एकाग्र-धियःwhose minds are one-pointed on me
मत्-एकाग्र-धियः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमत् (प्रातिपदिक) + एकाग्र (प्रातिपदिक) + धि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः—मयि एकाग्रा धिः येषाम् (single-pointed in me)
मत्-ध्यान-एक-दृढ-व्रताःhaving a firm vow of exclusive meditation on me
मत्-ध्यान-एक-दृढ-व्रताः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमत् (प्रातिपदिक) + ध्यान (प्रातिपदिक) + एक (संख्या-प्रातिपदिक) + दृढ (प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-श्रृङ्खला—मयि ध्यानम्; तस्मिन् एकम्; तद् दृढम्; व्रतं येषाम् (firm vow of exclusive meditation on me)

Śiva

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī / Umā

Scene: Ash-smeared ascetics living on alms worship Śiva’s emblems; they sit in firm meditation, minds fixed solely on Śiva, embodying a single unwavering vow.

V
Vibhūti (bhūti)
L
Liṅga
D
Dhyāna

FAQs

External marks and rites are meant to support inner ekāgratā—single-pointed meditation on the Lord.

Prabhāsakṣetra, where liṅga-worship and intense dhyāna are presented as especially meritorious.

Liṅga-arcana (worship of Śiva’s emblems), bearing vibhūti, and maintaining a firm vow of meditative focus.