Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 95

एवं तत्र महादेवि अभवद्यादव स्थलम् । गव्यूतिमात्रं तद्देवि यादवानां चिताः स्मृताः

evaṃ tatra mahādevi abhavadyādava sthalam | gavyūtimātraṃ taddevi yādavānāṃ citāḥ smṛtāḥ

ดังนั้น โอ้มหาเทวี สถานที่นั้นจึงเป็นที่รู้จักว่า “ยาทวะ-สถละ”; และโอ้เทวี ณ ที่นั้นเชิงตะกอนศพของเหล่ายาทวะถูกจดจำว่าทอดยาวประมาณหนึ่งคัวยูติ (gavyūti)

एवम्thus
एवम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (thus)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (there)
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यादवof the Yādavas
यादव:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootयादव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक; समासपूर्वपदत्वेन अव्यक्त-विभक्ति; विशेषणम् (स्थलम् इत्यस्य)
स्थलम्a place/ground
स्थलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्थल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गव्यूतिमात्रम्measuring only a gavyūti
गव्यूतिमात्रम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगव्यूति (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/तत्पुरुष (गव्यूतेः मात्रम् = only a gavyūti in measure), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (चिताः/स्थलम् इत्यस्य सन्दर्भे)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देशक (that)
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
यादवानाम्of the Yādavas
यादवानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयादव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
चिताःfuneral pyres
चिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
स्मृताःare said/are remembered
स्मृताः:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) बहुवचन-प्रथमा; कर्मणि प्रयोगे विधेय (are said/are remembered)

Skanda (deduced: addressing a देवी—likely Pārvatī—within the narrative frame)

Tirtha: Yādava-sthala (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: A wide cremation-ground within Prabhāsa: long stretch (gavyūti) of remembered pyres, faint ash-beds, wind over dunes, distant sea/river shimmer; pilgrims stand with folded hands in solemn remembrance.

M
Mahādevī
Y
Yādava-sthala

FAQs

Sacred geography preserves memory: even calamity becomes a tīrtha-marker, turning history into a site of reflection and dharma.

Yādava-sthala within Prabhāsa-kṣetra, identified by the remembered expanse of Yādava funeral pyres.

The verse does not prescribe a rite; it memorializes the site’s extent and its association with the Yādavas.