Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 16

ईश्वर उवाच । एवं भविष्यतीत्युक्त्वा तदाऽमन्त्र्य युधिष्ठिरम् । प्रययौ द्वारकां कृष्णः सर्वलोकनमस्कृतः

īśvara uvāca | evaṃ bhaviṣyatītyuktvā tadā'mantrya yudhiṣṭhiram | prayayau dvārakāṃ kṛṣṇaḥ sarvalokanamaskṛtaḥ

พระผู้เป็นเจ้าตรัสว่า “จักเป็นดังนั้น” ครั้นตรัสดังนี้แล้ว ทรงลายุดิษฐิระ และพระกฤษณะผู้เป็นที่นอบน้อมของสรรพโลก เสด็จไปยังทวารกา

ईश्वरःthe Lord
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्काल), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
इतिthus/‘that’
इति:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
तदाthen
तदा:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (time adverb)
आमन्त्र्यhaving addressed/taken leave of
आमन्त्र्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootआ + मन्त्र् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययार्थे ल्यप्/त्यप्-रूप (absolutive/gerund)
युधिष्ठिरम्Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
प्रययौdeparted/went forth
प्रययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + या (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
द्वारकाम्to Dvārakā
द्वारकाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्वारका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
कृष्णःKṛṣṇa
कृष्णः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
सर्वलोकनमस्कृतःrevered by all worlds
सर्वलोकनमस्कृतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + लोक + नमस्कृत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सर्वलोकैः नमस्कृतः) विशेषण

Īśvara (Śrī Kṛṣṇa)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra / Dvārakā (route linkage)

Type: kshetra

Listener: Audience within the mahatmya (with Yudhiṣṭhira explicitly addressed in-verse)

Scene: Kṛṣṇa, honored by all beings, takes leave of Yudhiṣṭhira; the road turns westward toward the sea-city Dvārakā, with attendants and a subtle aura of destiny.

Ī
Īśvara (Kṛṣṇa)
Y
Yudhiṣṭhira
D
Dvārakā

FAQs

The Lord’s word establishes sacred reality; a divine promise consecrates a place and guarantees its spiritual efficacy.

Prabhāsakṣetra is affirmed through the Lord’s assent; Dvārakā appears as Kṛṣṇa’s destination, linking two Vaiṣṇava geographies.

None in this verse; it records the divine confirmation that underwrites later tīrtha-ritual fruits.