Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 86

प्राभासिके महातीर्थे सावित्र्या सहितः प्रभुः । कारयामास कुण्डानां मण्डपानां शतंशतम्

prābhāsike mahātīrthe sāvitryā sahitaḥ prabhuḥ | kārayāmāsa kuṇḍānāṃ maṇḍapānāṃ śataṃśatam

ณมหาตีรถะปรภาส พระผู้เป็นเจ้าเสด็จพร้อมพระสาวิตรี ทรงโปรดให้สร้างกุณฑะบูชาและมณฑปนับร้อยแล้วร้อยเล่า

प्राभासिकेin Prabhāsa (region)
प्राभासिके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootprābhāsika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (स्थलनाम-विशेषण); सप्तमी विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; महातीर्थे इत्यस्य विशेषणम्
महातीर्थेat the great sacred ford/pilgrimage-place
महातीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahā-tīrtha (प्रातिपदिक; महा + तीर्थ)
Formकर्मधारय-समासः; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्तिः, एकवचनम्
सावित्र्याwith Sāvitrī
सावित्र्या:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootsāvitrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्
सहितःaccompanied (by)
सहितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsahita (कृदन्त/प्रातिपदिक; √sah (धातु) + क्त)
Formभूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्; प्रभुः इत्यस्य विशेषणम्
प्रभुःthe Lord (Brahmā)
प्रभुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्
कारयामासcaused to be made
कारयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु) (णिच् causative)
Formलिट्-लकारः (Perfect); प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; णिच्-प्रयोगः (causative: "caused to be made")
कुण्डानाम्of ponds/pits (kuṇḍas)
कुण्डानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkuṇḍa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी विभक्तिः (Genitive), बहुवचनम्
मण्डपानाम्of pavilions
मण्डपानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmaṇḍapa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्तिः, बहुवचनम्
शतम्a hundred
शतम्:
Karma (Measure/कर्म)
TypeNoun
Rootśata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्; संख्यावाचक-नाम
शतम्a hundred (i.e., hundreds)
शतम्:
Karma (Measure/कर्म)
TypeNoun
Rootśata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्; पुनरुक्त्या अतिशयार्थः

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa Mahātīrtha

Type: kshetra

Scene: At Prabhāsa, Brahmā and Sāvitrī oversee the creation of innumerable kuṇḍas and ritual pavilions, laid out in orderly rows like a vast sacrificial city.

P
Prabhāsa (Prābhāsika mahātīrtha)
B
Brahmā (Prabhu, implied)
S
Sāvitrī
K
Kuṇḍas
M
Maṇḍapas

FAQs

A tīrtha’s greatness is expressed through ordered, Vedic-aligned worship—creating spaces that sustain sacrifice and devotion.

Prabhāsa mahātīrtha (Prābhāsika kṣetra).

Construction/arrangement of kuṇḍas (homa pits) and maṇḍapas (ritual pavilions) for large-scale rites.