Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 42

गोपनीयं प्रयत्नेन मम वाक्यादसंशयम् । एवमुक्तस्तदा विप्रः स्वयमेवावनिं ययौ

gopanīyaṃ prayatnena mama vākyādasaṃśayam | evamuktastadā vipraḥ svayamevāvaniṃ yayau

“ตามวาจาของเราโดยไม่ต้องสงสัย จงปกปิดไว้ด้วยความเพียร” ครั้นได้รับคำสั่งดังนั้น พราหมณ์ผู้นั้นก็กลับลงสู่โลกมนุษย์ด้วยตนเอง

गोपनीयम्to be kept secret
गोपनीयम्:
Vidhi (Obligation/विधि)
TypeVerb
Rootगुप् (धातु)
Formअनीयर्/यत्-अर्थक-प्रत्ययान्त (gerundive: 'to be concealed'), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
प्रयत्नेनwith effort
प्रयत्नेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
वाक्यात्from (my) statement
वाक्यात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
असंशयम्without doubt
असंशयम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअसंशय (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण (adverbial accusative used as indeclinable)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकार-अव्यय (adverb of manner)
उक्तःhaving been told
उक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि (having been told)
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (temporal adverb)
विप्रःthe Brahmin
विप्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्वयम्himself
स्वयम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formस्वतन्त्रता-बोधक-अव्यय (reflexive adverb)
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
अवनिम्to the earth (world)
अवनिम्:
Karma (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootअवनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद

Yama (Dharmarāja)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya ṛṣis (typical frame)

Scene: A solemn scene of Dharmarāja’s injunction: a brāhmaṇa receiving a grave, secret instruction, then departing alone toward the earthly realm; atmosphere of restraint and sacred confidentiality.

Y
Yama
V
Vipra (Brāhmaṇa)
P
Prabhāsa Kṣetra (context)

FAQs

Sacred knowledge about tirthas may be powerful and is to be preserved with discretion and responsibility.

The instruction pertains to the Prabhāsa Kṣetra teaching just given, especially the Narakeśvara-related secret.

No ritual; it is a directive about guarding (gopanīya) a confidential teaching.