Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

श्रीदेव्युवाच । प्रेततीर्थमिति प्रोक्तं पश्चाद्गात्रविमोचनम् । वद मे देवदेवेश प्रेततीर्थस्य कारणम्

śrīdevyuvāca | pretatīrthamiti proktaṃ paścādgātravimocanam | vada me devadeveśa pretatīrthasya kāraṇam

ศรีเทวีตรัสว่า “เบื้องแรกเรียกว่า ‘เปรตะ-ตีรถะ’ แล้วภายหลังเรียกว่า ‘คาตระ-วิโมจน’ ข้าแต่เทวเทวेशะ โปรดบอกเหตุว่าไฉนจึงได้ชื่อว่า เปรตะ-ตีรถะ”

श्रीदेवीŚrī Devī
श्रीदेवी:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (श्रीमान्/श्रीयुक्ता देवी)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
प्रेततीर्थम्Preta-tīrtha
प्रेततीर्थम्:
Karma (Quoted item/उक्तवस्तु)
TypeNoun
Rootप्रेत (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रेतस्य तीर्थम्)
इतिthus; as
इति:
Quotation marker (इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/वाक्यसमाप्ति-निपात (quotative particle)
प्रोक्तम्was said; was declared
प्रोक्तम्:
Kriya (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootप्र-वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (said/declared)
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
Adverbial (काल)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (afterwards)
गात्रविमोचनम्release of the body/limbs
गात्रविमोचनम्:
Karma (Quoted item/उक्तवस्तु)
TypeNoun
Rootगात्र (प्रातिपदिक) + विमोचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गात्रस्य विमोचनम्)
वदtell; speak
वद:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन (enclitic form)
देवदेवेशO Lord of the gods
देवदेवेश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + देवेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां देवेशः)
प्रेततीर्थस्यof the Preta-tīrtha
प्रेततीर्थस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रेत (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
कारणम्cause; reason
कारणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

Śrī Devī (Pārvatī)

Tirtha: Preta-tīrtha / Gātra-vimocana

Type: kund

Listener: Devadeveśa (Śiva)

Scene: Devī, seated beside Śiva, asks about a mysterious tīrtha whose name shifts from ‘Preta-tīrtha’ to ‘Gātra-vimocana’; the background hints at a sacred pool and cremation/śrāddha symbolism without horror.

Ś
Śrī Devī
D
Deva-deveśa (Śiva)
P
Preta-tīrtha
G
Gātra-vimocana
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

Sacred places carry layered names that preserve spiritual history; inquiry into a tīrtha’s origin deepens faith and right understanding.

Preta-tīrtha (also referred to as Gātra-vimocana) within Prabhāsa-kṣetra.

No direct rite is prescribed here; the verse introduces the tīrtha’s name and requests its sacred etiology.