Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18

अयने चोत्तरे पुण्ये श्रीसोमेशदिदृक्षया । दृष्ट्वा सोमेश्वरं देवं स्नात्वा तीर्थेषु कृत्स्नशः

ayane cottare puṇye śrīsomeśadidṛkṣayā | dṛṣṭvā someśvaraṃ devaṃ snātvā tīrtheṣu kṛtsnaśaḥ

ครั้นถึงกาลอุตตรายณะอันเป็นบุญ ด้วยปรารถนาจะได้ทัศนะศรีโสมेशะ เขาได้เฝ้าทัศนะเทพโสมेशวร แล้วอาบสนานในทีรถะทั้งปวงจนทั่ว และประกอบพิธีกรรมให้ครบถ้วน

अयनेin the solstice/ayana
अयने:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक-निपात
उत्तरेnorthern (uttarāyaṇa)
उत्तरे:
Adhikarana (Time-qualifier/अधिकरणविशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषण (of अयने)
पुण्येholy; auspicious
पुण्ये:
Adhikarana (Time-qualifier/अधिकरणविशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषण (of अयने)
श्रीसोमेशŚrī-Someśa (glorious Someśa)
श्रीसोमेश:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + सोमेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारयः (श्रीमान् सोमेशः)
दिदृक्षयाwith the desire to see
दिदृक्षया:
Karana (Instrument/हेतु-करण)
TypeNoun
Rootदृश् (धातु) → दिदृक्षा (इच्छार्थक-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; इच्छार्थक-भाववाचक (desire)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
सोमेश्वरम्Someśvara
सोमेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसोमेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
देवम्the god
देवम्:
Karma (Object-apposition/कर्मसमानााधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सोमेश्वरम् इति विशेषण/समानााधिकरण
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootस्ना (धातु) → स्नात्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
तीर्थेषुin the tīrthas (sacred fords)
तीर्थेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
कृत्स्नशःentirely; completely
कृत्स्नशः:
Adverbial (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootकृत्स्नशः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (manner adverb)

Narrator (contextual Purāṇic narration within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha: Someśvara-darśana and Prabhāsa tīrtha-snāna circuit

Type: kshetra

Listener: Śrī Devī

Scene: Gautama stands before Someśvara’s liṅga in a coastal temple, then proceeds through multiple tīrtha pools/ghāṭas performing full snāna rites under the bright Uttarāyaṇa sun.

S
Someśa
S
Someśvara
P
Prabhāsa-kṣetra
U
Uttarāyaṇa

FAQs

Pilgrimage becomes complete through darśana of the presiding deity and thorough tīrtha-snana performed with sincere intention.

Prabhāsa-kṣetra centered on Someśvara (Somnātha), with its network of merit-bestowing tīrthas.

Darśana of Someśvara followed by bathing in the tīrthas (tīrtha-snana) ‘in full’ (kṛtsnaśaḥ).