Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

अस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा यो लिंगं पूजयिष्यति । युष्माभिः स्थापितं लिंगं स मुक्तः पैतृकादृणात्

asmiṃstīrthe naraḥ snātvā yo liṃgaṃ pūjayiṣyati | yuṣmābhiḥ sthāpitaṃ liṃgaṃ sa muktaḥ paitṛkādṛṇāt

ในตีรถะนี้ ผู้ใดอาบน้ำแล้วบูชาลิงคะ—ลิงคะที่พวกท่านได้สถาปนาไว้—ผู้นั้นย่อมพ้นจากหนี้ต่อบรรพชน (ปิตฤ-ฤณะ)

asminin this
asmin:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootidam (इदम् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘in this’
tīrtheat the sacred ford/place
tīrthe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roottīrtha (तीर्थ, प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
naraḥa man
naraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (नर, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
snātvāhaving bathed
snātvā:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√snā (स्ना धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund)
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Relative subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (यद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
liṅgamthe liṅga
liṅgam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootliṅga (लिङ्ग, प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
pūjayiṣyatiwill worship
pūjayiṣyati:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√pūj (पूज् धातु)
Formलृट्-लकार (Future/भविष्यत्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
yuṣmābhiḥby you (all)
yuṣmābhiḥ:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootyuṣmad (युष्मद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, बहुवचन; मध्यमपुरुष-सर्वनाम
sthāpitamestablished
sthāpitam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsthāpita (स्था धातु, णिच् ‘स्थापयति’ + क्त; कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; णिजन्त (causative)
liṅgamthe liṅga
liṅgam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootliṅga (लिङ्ग, प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (here) ‘sthāpitam’ इत्यस्य विशेष्य
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
muktaḥfreed, released
muktaḥ:
Karta (Predicate adjective/कर्ता)
TypeAdjective
Rootmukta (मुच् धातु, क्त; कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (freed)
paitṛkātfrom ancestral
paitṛkāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeAdjective
Rootpaitṛka (पैतृक, प्रातिपदिक; पितृ-सम्बन्धी)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (contextual), पञ्चमी (Ablative/पञ्चमी), एकवचन; ‘ṛṇāt’ इत्यस्य विशेषणम्
ṛṇātdebt
ṛṇāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootṛṇa (ऋण, प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन

Īśvara/Śiva

Tirtha: Ṛṇamocana-liṅga tīrtha (introduced here as ‘the liṅga established by you’)

Type: temple

Listener: Those who established the liṅga (narrative interlocutors)

Scene: A pilgrim emerges from the sacred water and approaches a liṅga shrine established by earlier devotees; he offers bilva leaves, water, and lamps, while a subtle motif of ‘debt-bonds’ loosens.

T
Tīrtha
L
Liṅga
P
Pitṛ-ṛṇa

FAQs

Pilgrimage is completed by worship: tīrtha-snānā plus liṅga-pūjā is taught as a means to clear ancestral obligations.

A specific tīrtha in Prabhāsa-kṣetra associated with a liṅga that grants release from pitṛ-ṛṇa.

Snāna in the tīrtha followed by pūjā of the established liṅga.