Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 39

द्वितीयोऽभूद्यदा ब्रह्मा पद्मभूरिति विश्रुतः । तदा कालाग्निरुद्रेति तव नाम प्रकीर्तितम्

dvitīyo'bhūdyadā brahmā padmabhūriti viśrutaḥ | tadā kālāgnirudreti tava nāma prakīrtitam

ในกาลที่สอง เมื่อพระพรหมเลื่องลือว่า “ปัทมภู” ผู้บังเกิดจากดอกบัว ครั้งนั้นพระนามของพระองค์ถูกประกาศว่า “กาลัคนิรุทระ” รูทระดุจไฟแห่งกาลเวลา

dvitīyaḥthe second
dvitīyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdvitīya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्; विशेषणम् (brahmā इत्यस्य)
abhūtwas/became
abhūt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
yadāwhen
yadā:
Temporal connector (काल-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyadā (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक-सम्बन्धकः)
brahmāBrahmā
brahmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्
padmabhūḥPadmabhū (lotus-born)
padmabhūḥ:
Predicate/Name (संज्ञा/विशेष्य)
TypeNoun
Rootpadma (प्रातिपदिक) + bhū (धातु; कृदन्त-आधारित प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः ‘पद्मात् भवति’ → ‘padmabhū’ (lotus-born)
itithus (called)
iti:
Quotative marker (इति-प्रयोगः)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (नाम-निर्देशे)
viśrutaḥrenowned/known
viśrutaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootviśruta (प्रातिपदिक; कृदन्त from √śru)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्; भूतकृदन्तः (क्त) √śru ‘श्रु’ → ‘viśruta’ = renowned; विशेषणम् (brahmā)
tadāthen
tadā:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक-क्रियाविशेषणम्)
kālāgnirudraKālāgnirudra
kālāgnirudra:
Predicate/Name (संज्ञा/विशेष्य)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक) + agni (प्रातिपदिक) + rudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्; बहुपद-तत्पुरुषः: ‘कालाग्निः’ (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रयोगः) + ‘रुद्रः’ (षष्ठी-तत्पुरुषः) → ‘कालाग्निरुद्र’
itithus (called)
iti:
Quotative marker (इति-प्रयोगः)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (नाम-निर्देशे)
tavayour
tava:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive) एकवचनम्
nāmaname
nāma:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्
prakīrtitamwas proclaimed
prakīrtitam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpra + kīrt (धातु; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्; भूतकृदन्तः (क्त) √kīrt ‘कीर्त्’ with pra-; विशेषणम् (nāma)

Unspecified (contextual narrator listing Śiva’s names aligned with Brahmā’s designations)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Somnātha)

Type: kshetra

Scene: Second phase: Padmabhū-Brahmā on lotus; Śiva as Kālāgnirudra appears as a towering fiery Rudra, haloed by flames, embodying time’s consuming power; Prabhāsa’s coastal shrine stands resilient amid cosmic fire imagery.

B
Brahmā
P
Padmabhū
K
Kālāgnirudra
R
Rudra
Ś
Śiva

FAQs

Time and dissolution are not random forces; they are expressions of Rudra’s cosmic governance.

Prabhāsakṣetra, by extolling the universal forms and names of its Śiva.

None; the verse is primarily theological, supporting nāma-smaraṇa (remembrance of divine names).