Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 38

आद्यो विरंचिनामाभूद्ब्रह्मा लोकपितामहः । मृत्युञ्जयेति ते नाम तदाऽभूत्पार्वतीपते

ādyo viraṃcināmābhūdbrahmā lokapitāmahaḥ | mṛtyuñjayeti te nāma tadā'bhūtpārvatīpate

ในกาลแรก เมื่อพระพรหมเป็นที่รู้จักว่า “วิรัญจิ” ปิตามหะแห่งโลกทั้งหลาย ครั้งนั้นเอง ข้าแต่พระปารวตีปติ พระนามของพระองค์ได้เป็น “มฤตยูญชัย” ผู้พิชิตความตาย

ādyaḥthe first/primeval
ādyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootādya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्; विशेषणम् (brahmā इत्यस्य)
viraṃci-nāmā(one) named Viraṃci
viraṃci-nāmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviraṃci (प्रातिपदिक) + nāman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्; बहुव्रीहिः ‘विरञ्चि नाम यस्य सः’ = ‘whose name is Viraṃci’
abhūtwas/became
abhūt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलुङ् (Aorist/Imperfect-like past), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्
brahmāBrahmā
brahmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्
lokapitāmahaḥgrandfather of the world
lokapitāmahaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक) + pitāmaha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्; तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः) ‘लोकस्य पितामहः’
mṛtyuñjayaMṛtyuñjaya (conqueror of death)
mṛtyuñjaya:
Predicate/Name (संज्ञा/विशेष्य)
TypeNoun
Rootmṛtyu (प्रातिपदिक) + jaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्; नाम-रूपेण; तत्पुरुषः (द्वितीया-तत्पुरुषः/उपपद-समासः) ‘मृत्युं जयति’ → ‘मृत्युञ्जय’
itithus (called)
iti:
Quotative marker (इति-प्रयोगः)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (नाम-निर्देशे)
teyour
te:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive) एकवचनम्; ‘तव/ते’
nāmaname
nāma:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्
tadāthen
tadā:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक-क्रियाविशेषणम् adverb of time)
abhūtwas/became
abhūt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
pārvatīpateO lord of Pārvatī
pārvatīpate:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootpārvatī (प्रातिपदिक) + pati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन (Vocative) एकवचनम्; तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः) ‘पार्वत्याः पतिः’

Unspecified (contextual narrator listing Śiva’s names across cosmic phases)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Somnātha)

Type: kshetra

Scene: A cosmic tableau: early age (ādya-kāla) with Virañci-Brahmā presiding; Śiva as Mṛtyuñjaya radiates protective light, subduing Yama and the fear of death; Prabhāsa’s seashore-temple aura in the background.

B
Brahmā
V
Virañci
M
Mṛtyuñjaya
P
Pārvatī
Ś
Śiva

FAQs

Śiva as Mṛtyuñjaya embodies liberation from fear and the transcendence of death through divine refuge.

Prabhāsakṣetra indirectly, by celebrating the resident Śiva’s cosmic names and powers.

No explicit prescription; the name ‘Mṛtyuñjaya’ itself points to japa and remembrance for protection and spiritual victory.