Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 115

दक्षस्य तु वृथा शापो न कृतस्तेन लांछनम् । सोमः प्रभासते लोकान्वरं प्राप्य महेश्वरात् । व्यक्तीभूतः स देवेशः सोमस्यैव महात्मनः

dakṣasya tu vṛthā śāpo na kṛtastena lāṃchanam | somaḥ prabhāsate lokānvaraṃ prāpya maheśvarāt | vyaktībhūtaḥ sa deveśaḥ somasyaiva mahātmanaḥ

ดังนั้นคำสาปของทักษะจึงมิได้สูญเปล่า และมิใช่เพียงมลทินเท่านั้น เมื่อได้รับพรจากพระมหีศวรแล้ว พระโสมะก็ส่องประกายเหนือโลกทั้งหลาย และพระผู้เป็นเจ้าแห่งเทพทั้งปวงนั้นได้ปรากฏเพื่อพระโสมะผู้มีจิตยิ่งใหญ่นั้นเอง

दक्षस्यof Dakṣa
दक्षस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); एकवचन
तुhowever
तु:
Nipāta (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक निपात (but/indeed)
वृथाin vain
वृथा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootवृथा (अव्यय)
Formअव्यय; व्यर्थतावाचक (in vain)
शापःcurse
शापः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
कृतःwas made, took effect
कृतः:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन; (done/made)
तेनby that, thereby
तेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; तृतीया (3rd/Instrumental); एकवचन
लाञ्छनम्mark, stigma
लाञ्छनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलाञ्छन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd); एकवचन
सोमःSoma (the Moon)
सोमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन
प्रभासतेshines forth
प्रभासते:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + भास् (धातु)
Formलट् (Present); प्रथमपुरुष (3rd); एकवचन; आत्मनेपद
लोकान्worlds
लोकान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); बहुवचन
वरम्boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु) + ल्यप् (अव्ययकृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); (having obtained)
महेश्वरात्from Maheśvara (Śiva)
महेश्वरात्:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी (5th/Ablative); एकवचन; कर्मधारय (महान् ईश्वरः)
व्यक्तीभूतःmanifest
व्यक्तीभूतः:
Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootव्यक्ती (प्रातिपदिक) + भू (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन; (manifested)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन
देवेशःLord of the gods
देवेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देवानाम् ईशः)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); एकवचन
एवindeed
एव:
Nipāta (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक निपात (indeed/just)
महात्मनःof the great-souled
महात्मनः:
Viśeṣaṇa (Qualifier of सोमस्य/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); एकवचन; कर्मधारय (महान् आत्मा यस्य)

Narrator (contextual Purāṇic voice, likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devas/Soma within the narrative frame (implied)

Scene: Soma, once afflicted by Dakṣa’s curse, receives Mahādeva’s boon; the Moon regains brilliance and Śiva becomes manifest for Soma at Prabhāsa, with oceanic horizon and sacred coastal ambience.

D
Dakṣa
S
Soma (Candra)
M
Maheśvara (Śiva)
D
Deveśa (Śiva as Lord of gods)

FAQs

Dharma preserves consequence (the curse is not annulled) yet grants mercy (a boon) so the world remains ordered and benefitted.

Prabhāsa-kṣetra, where Soma receives Śiva’s boon and the theology of regulated waxing/waning is affirmed.

No direct prescription in this verse; it states the fruit of Śiva’s boon and divine manifestation.