Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 106

क्षयस्ते भविता पक्षं पक्षं वृद्धिर्भविष्यति । अथान्यद्वचनं चन्द्र शृणु कार्यं यथा त्वया

kṣayaste bhavitā pakṣaṃ pakṣaṃ vṛddhirbhaviṣyati | athānyadvacanaṃ candra śṛṇu kāryaṃ yathā tvayā

เจ้าจักเสื่อมลงตลอดครึ่งเดือน และจักเพิ่มพูนอีกครึ่งเดือน. บัดนี้ โอ้ จันทรา จงฟังพระบัญชาอีกประการ—สิ่งที่เจ้าพึงกระทำ

kṣayaḥwaning, decrease
kṣayaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkṣaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
teyour
te:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (युष्मद्-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
bhavitāwill be
bhavitā:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
pakṣamfor a fortnight
pakṣam:
Kala-adhikarana (Time-span/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootpakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; कालपरिमाण (for a fortnight)
pakṣam(each) fortnight
pakṣam:
Kala-adhikarana (Time-span/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootpakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; पुनरुक्ति (each fortnight)
vṛddhiḥincrease, waxing
vṛddhiḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvṛddhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
bhaviṣyatiwill be
bhaviṣyati:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
athathen, now
atha:
Sambandha (Discourse-marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
anyatanother
anyat:
Karma (Object-Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; वचनम्-विशेषण
vacanamstatement, instruction
vacanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
candraO Moon
candra:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootcandra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
śṛṇuhear, listen
śṛṇu:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√śru (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
kāryamwhat is to be done
kāryam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkārya (कृ-धातु से, प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; 'कार्यं' = कर्तव्यं/करणीयम् (thing to be done)
yathāas, in such a way
yathā:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formप्रकार/उपमानवाचक-अव्यय (as, in the manner that)
tvayāby you
tvayā:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Roottvad (युष्मद्-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन

Śiva (Maheśvara)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Pilgrimage audience/interlocutor (implied)

Scene: The deity decrees the Moon’s fortnightly waning and waxing, establishing the pakṣa system; Candra listens attentively to further instructions, with the sea-coast and a distant liṅga-temple aura implied.

C
Candra (Soma)
Ś
Śiva (Maheśvara)

FAQs

Divine order (ṛta) restores balance: even a curse becomes regulated through Śiva’s grace and dharmic rhythm.

Prabhāsa-kṣetra (Prabhāsatīrtha), famed for restoring Soma’s brilliance.

No direct ritual is stated here; it introduces Śiva’s instruction that leads into the Prabhāsa-liṅga narrative.