Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

ईश्वर उवाच । अथातस्त्वां प्रव क्ष्यामि यथासावमरोऽभवत् । आसीन्मुनिः पुराकल्पे मृकण्ड इति विश्रुतः

īśvara uvāca | athātastvāṃ prava kṣyāmi yathāsāvamaro'bhavat | āsīnmuniḥ purākalpe mṛkaṇḍa iti viśrutaḥ

อีศวรตรัสว่า: “บัดนี้เราจักบอกแก่เจ้า ว่าเขาเป็นอมตะได้อย่างไร ในกัลป์ก่อนกาล มีมุนีผู้เลื่องชื่อชื่อว่า มฤกัณฑะ”

ईश्वरःĪśvara
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (परोक्ष/परिपूर्ण भूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भार्थक (then/now)
अतःtherefore
अतः:
Hetu (Cause)
TypeIndeclinable
Rootअतस् (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थे/तस्मात् (therefore/from this)
त्वाम्to you
त्वाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2), एकवचन; सर्वनाम (लिङ्ग-अनियत)
प्रवक्ष्यामिI shall tell
प्रवक्ष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलृट् (भविष्यत्), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यथाhow; in what way
यथा:
Sambandha (Manner)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/उपमान/यथार्थे (how/as)
असौthat (person)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम
अमरःimmortal
अमरः:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootअमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतन-भूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (Copula/अस्ति-क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतन-भूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मुनिःa sage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
पुराformerly
पुरा:
Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (formerly)
कल्पेin an aeon
कल्पे:
Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
मृकण्डःMṛkaṇḍa
मृकण्डः:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootमृकण्ड (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
इतिthus; named
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/नामनिर्देश-अव्यय (quotative)
विश्रुतःwell-known
विश्रुतः:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootविश्रुत (कृदन्त; √श्रु (धातु) + वि + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; विशेषण

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: Īśvara begins his reply, calm and authoritative, introducing the ancient sage Mṛkaṇḍa from a former aeon as the starting point of the immortality story.

Ī
Īśvara (Śiva)
D
Devī
M
Mṛkaṇḍa
K
Kalpa
M
Mārkaṇḍeya (implied)

FAQs

Purāṇic dharma is preserved through divine instruction—Śiva himself frames immortality as a consequence of a sacred cause.

The narration occurs within Prabhāsakṣetra Māhātmya, connecting the site’s glory with Śiva’s authoritative teaching.

None in this verse; it formally introduces the lineage and backstory that will ground the later teaching.