Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 104

यजमानो भवेदन्धः कुपुत्र इति निश्चितम् । दुर्गन्धश्चैव कृष्णश्च नीलश्चैव विशेषतः

yajamāno bhavedandhaḥ kuputra iti niścitam | durgandhaścaiva kṛṣṇaśca nīlaścaiva viśeṣataḥ

มีประกาศไว้แน่นอนว่า ยชมานะย่อมประสบอัปมงคล—ตาบอดและได้บุตรชั่ว—เมื่อไฟมีกลิ่นเหม็น สีดำ และโดยเฉพาะมีสีน้ำเงินคล้ำปนอยู่

yajamānaḥthe sacrificer
yajamānaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyajamāna (कृदन्त; √yaj)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; वर्तमानकृदन्त (शानच्): ‘sacrificer’
bhavetwould become
bhavet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
andhaḥblind
andhaḥ:
Karta (Predicate/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootandha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता-विशेषण), एकवचन
ku-putraḥa bad son
ku-putraḥ:
Karta (Predicate/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootku (उपसर्ग/निन्दार्थ) + putra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता-सम्बन्ध), एकवचन; समासः—कर्मधारय: ‘कुत्सितः पुत्रः’
itithus
iti:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक (quotative particle)
niścitamis निश्चित/decided
niścitam:
Kriya (Predicate complement/विधेय)
TypeAdjective
Rootniś-cita (कृदन्त; √ci ‘to decide/collect’ with nis-)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/विधेय), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त): ‘ascertained/decided’
dur-gandhaḥfoul-smelling
dur-gandhaḥ:
Karta (Predicate/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootdus (उपसर्ग) + gandha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—कर्मधारय: ‘दुष्टः गन्धः यस्य’ (as adjective ‘foul-smelling’)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
kṛṣṇaḥblack/dark
kṛṣṇaḥ:
Karta (Predicate/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootkṛṣṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
nīlaḥblue
nīlaḥ:
Karta (Predicate/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootnīla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
viśeṣataḥespecially
viśeṣataḥ:
Sambandha (Qualifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootviśeṣatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb): ‘especially’

Skanda (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A pilgrim-priest at Prabhāsa performs a homa; the fire emits dark bluish-black smoke and a foul haze; attendants show concern, indicating inauspicious omens.

Y
Yajamāna
A
Agni (implied by color/odor signs)

FAQs

Neglecting proper ritual conditions is treated as a serious fault with harmful consequences for the householder.

Prabhāsa-kṣetra, where dharma is taught with precision, including omens connected to ritual fire.

Avoid proceeding when the ritual fire shows inauspicious traits such as foul odor and dark/blue coloration.