Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 76

दक्षिणामददात्सोमस्त्रींल्लोकांस्तु वरानने । तेभ्यो ब्रह्मर्षिमुख्येभ्यः सदस्येभ्यश्च वै शुभे

dakṣiṇāmadadātsomastrīṃllokāṃstu varānane | tebhyo brahmarṣimukhyebhyaḥ sadasyebhyaśca vai śubhe

โอ นางผู้พักตร์งาม โสมะได้ถวายทักษิณา ประหนึ่งมอบไตรโลกทั้งสาม; โอ ผู้เป็นมงคล แด่พรหมฤๅษีผู้ประเสริฐทั้งหลาย และแก่สมาชิกแห่งสภายัญนั้น

दक्षिणाम्dakṣiṇā (ritual gift)
दक्षिणाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
अददात्gave
अददात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; धातुः: दा (to give)
सोमःSoma
सोमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्
त्रीन्three
त्रीन्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, द्वितीया, बहुवचनम्; संख्याविशेषणम्
लोकान्worlds
लोकान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, द्वितीया, बहुवचनम्
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; विरोध/विशेषार्थक-निपातः (particle: but/indeed)
वराननेO fair-faced lady
वरानने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवरानना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचनम्; कर्मधारयः: वरम् आननम् यस्याः सा (O fair-faced one)
तेभ्यःto them
तेभ्यः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, चतुर्थी (Dative/सम्प्रदान), बहुवचनम्
ब्रह्मर्षिमुख्येभ्यःto the chief Brahmarṣis
ब्रह्मर्षिमुख्येभ्यः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootब्रह्मर्षि + मुख्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, चतुर्थी, बहुवचनम्; तत्पुरुषः: ब्रह्मर्षीणां मुख्याः (chief among brahmarṣis)
सदस्येभ्यःto the members (priests)
सदस्येभ्यः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसदस्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, चतुर्थी, बहुवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्ययम्; निश्चयार्थक-निपातः (emphatic particle)
शुभेO auspicious one
शुभे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशुभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्, सम्बोधन, एकवचनम्

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced); direct address 'varānane/śubhe' retained from the source verse

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: A resplendent Soma/kingly figure in a sacrificial arena offers abundant dakṣiṇā—gold, cows, garments—to seated Brahmarṣis and officiants; the yajña-vedi, kuśa, ladles, and sacred fire glow; the auspicious lady addressed stands nearby.

S
Soma
D
Dakṣiṇā
B
Brahmarṣi
S
Sadasya
T
Trailokya

FAQs

Dāna given in the context of yajña is portrayed as world-sustaining; generosity becomes a dharmic act on a cosmic scale.

Prabhāsa Kṣetra, where the māhātmya celebrates Soma’s exemplary sacrificial generosity as part of the kṣetra’s sacred aura.

Dakṣiṇā to Brahmarṣis and the sacrificial assembly (sadasyas) is explicitly mentioned as part of the yajña framework.