Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 53

यदा न धारणे शक्तास्तस्य गर्भस्य ताः स्त्रियः । ततस्ताभ्यः स शीतांशुर्निपपात वसुंधराम्

yadā na dhāraṇe śaktāstasya garbhasya tāḥ striyaḥ | tatastābhyaḥ sa śītāṃśurnipapāta vasuṃdharām

เมื่อทิศทั้งหลายซึ่งเป็นรูปสตรี ไม่มีกำลังจะทรงแก่นสารดุจครรภ์นั้นได้อีก โสมผู้มีรัศมีเย็นจึงตกจากพวกนางลงสู่แผ่นดิน

यदाwhen
यदा:
Temporal (काल)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक-अव्यय (when)
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्ययम्; निषेध-निपात
धारणेin bearing/holding
धारणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootधारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; भाववाचक (in holding/bearing)
शक्ताःable
शक्ताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशक्त (प्रातिपदिक; √शक्-सम्भव)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्; विशेषणम्
तस्यof that/of him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचनम्
गर्भस्यof the embryo
गर्भस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचनम्
ताःthose (women)
ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्
ततःthereupon
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; अपादान/हेतुवाचक-अव्यय (then/thereupon/from that)
ताभ्यःfrom them
ताभ्यः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), बहुवचनम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्
शीतांशुःthe moon
शीतांशुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशीत-अंशु (प्रातिपदिक; शीत + अंशु)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; कर्मधारयः
निपपातfell down
निपपात:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु) उपसर्गः नि-
Formलिट् (Perfect/परोक्ष), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्; नि-उपसर्गयुक्त
वसुंधराम्the earth
वसुंधराम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवसुंधरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्

Skanda (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Unspecified (Devī addressed nearby)

Scene: The ten directions appear as feminine forms, visibly strained; the cool-rayed Soma slips from their grasp and descends onto the waiting earth, which opens like a receptive altar-ground.

S
Soma (Śītāṃśu)
V
Vasundharā (Earth)

FAQs

Divine manifestations seek an appropriate foundation; when higher supports fail, the sacred may take refuge on earth for the good of beings.

Prabhāsakṣetra, within whose Māhātmya this descent is narrated as sanctifying the earthly realm.

None; it is a narrative description of Soma’s descent.