Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 45

कोटिकोट्ययुतान्यत्र ब्रह्माण्डानि मम प्रिये । जलबुद्बुदवद्देवि संजातानि तु लीलया

koṭikoṭyayutānyatra brahmāṇḍāni mama priye | jalabudbudavaddevi saṃjātāni tu līlayā

โอ้เทวีผู้เป็นที่รัก ณ ที่นี้จักรวาลนับโกฏิโกฏิอโยตะบังเกิดขึ้น—โอ้เทวี—ดุจฟองน้ำบนผิวน้ำ เกิดขึ้นอย่างง่ายดายด้วยลีลาแห่งทิพย์

कोटि-कोटि-अयुतानिcrores upon crores and ten-thousands (innumerable)
कोटि-कोटि-अयुतानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकोटि (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक) + अयुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; संख्यावाचक-समाहार (qualifying ‘ब्रह्माण्डानि’)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb: here)
ब्रह्माण्डानिcosmic eggs, universes
ब्रह्माण्डानि:
Kartr (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक; ब्रह्मन् + अण्ड)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; कर्तृपद
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध
प्रियेO dear one
प्रिये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
जलबुद्बुदवत्like water-bubbles
जलबुद्बुदवत्:
Kriya-visheshana (Simile/उपमा)
TypeAdjective
Rootजलबुद्बुदवत् (प्रातिपदिक; जल + बुद्बुद + वत्)
Formअव्ययवत्-प्रयोग (indeclinable-like in -वत्), उपमानवाचक; विशेषण (ब्रह्माण्डानि)
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
संजातानिhave arisen/been produced
संजातानि:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + जन् (धातु) → संजात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत् (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘ब्रह्माण्डानि’ इति कर्तृसमानाधिकरण (predicate participle)
तुindeed
तु:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयबोधक अव्यय (but/indeed)
लीलयाby (mere) play
लीलया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootलीला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण (instrumental: by/through)

Śiva (Maheśvara) speaking to Devī (Pārvatī)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: A dark-blue cosmic ocean with innumerable shimmering bubble-universes rising; Devī listens as Śiva indicates the effortless emergence of worlds, his gesture calm and playful.

Ś
Śiva
D
Devī
B
Brahmāṇḍa

FAQs

Creation is not a strain for the Divine; innumerable worlds arise effortlessly as Śiva’s līlā, inspiring humility and devotion.

Prabhāsa Kṣetra (Prabhāsakṣetra), presented as a setting for proclaiming Maheśvara’s cosmic greatness.

None in this verse; it is a cosmological praise statement supporting the Māhātmya’s devotional tone.