Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

नागरादित्यपूर्वेण यत्र कायो विसर्जितः । तदद्यापि प्रसिद्धं वै शेषस्थानमिति श्रुतम्

nāgarādityapūrveṇa yatra kāyo visarjitaḥ | tadadyāpi prasiddhaṃ vai śeṣasthānamiti śrutam

ทางทิศตะวันออกของนาคาราทิตย์ เป็นที่ซึ่งได้สละกายไว้ สถานนั้นแม้วันนี้ก็ยังเลื่องลือแน่นอนว่า “เศษสถาน”

नागरादित्यपूर्वेणto the east of Nāgarāditya
नागरादित्यपूर्वेण:
Adhikarana (Locative sense via instrumental: ‘to the east of’)
TypeAdjective
Rootनागरादित्य (प्रातिपदिक) + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः एकवचनम् (Instrumental singular, neuter); विशेषणरूपेण (as qualifier)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; सम्बन्धबोधक-स्थानवाचक (relative adverb of place: ‘where’)
कायःbody
कायः:
Karma (Object, with passive participle)
TypeNoun
Rootकाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (Nominative singular, masculine)
विसर्जितःwas relinquished/abandoned
विसर्जितः:
Kriya (Predicate, passive)
TypeVerb
Rootवि + सृज् (धातु) → विसर्जित (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle, kta); पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; कर्मणि प्रयोगार्थः (passive sense: ‘was abandoned’)
तत्that (place/thing)
तत्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (Nominative singular, neuter; demonstrative)
अद्यापिeven today; still
अद्यापि:
Kriya-viseshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootअद्य + अपि (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समासः; कालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb: ‘even today/still’)
प्रसिद्धम्well-known
प्रसिद्धम्:
Kriya (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootप्र + सिद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (Nominative singular, neuter)
वैindeed
वै:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-निपातः (particle of emphasis/assurance)
शेषस्थानम्the place of Śeṣa
शेषस्थानम्:
Karta (Subject/apposition to तत्)
TypeNoun
Rootशेष (प्रातिपदिक) + स्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (Nominative singular, neuter)
इतिthus; as
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्त्यर्थक-अव्ययम् (quotative particle ‘thus’)
श्रुतम्is heard; is said
श्रुतम्:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle, kta); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; ‘श्रुतम्’ = ‘is heard/has been heard’

Unspecified (narrative voice within Prabhāsakṣetra Māhātmya)

N
Nāgarāditya
Ś
Śeṣa
Ś
Śeṣasthāna

FAQs

Purāṇic tīrthas are mapped through sacred landmarks, turning geography into remembrance of divine acts.

Śeṣasthāna, identified relative to the landmark Nāgarāditya.

No ritual is prescribed in this verse; it provides location-identification and the site’s traditional name.