
อัธยายะ 182 กล่าวถึงคำแนะนำด้านภูมิศักดิ์สิทธิ์อย่างเฉพาะเจาะจงภายในประภาสเกษตระ โดยชี้ให้ผู้แสวงบุญไปยังหมู่พระมารดา (มาตฤคณะ) ที่มีนามนำว่า “วสุนันทา” ตั้งอยู่ทางทิศใต้ ใกล้อรกสถาน (อรฺก-สถล) และควรไปเฝ้าดูบูชา ในวันนวมิ (ขึ้น 9 ค่ำ) แห่งศุกลปักษะ เดือนอาศวยุช ผู้มีวินัยพึงบูชาพระมารดาเหล่านั้นตามพิธี (วิธี) ด้วยจิตสงบและตั้งมั่น ผลคือ “สมฤทธิ” คือความรุ่งเรืองอุดมสมบูรณ์ ซึ่งผู้ไร้สำรวมยากจะได้มา ต่อจากนั้นยังกล่าวถึง “วิวร” อันศักดิ์สิทธิ์ที่เกี่ยวข้องกับ “ศรีมุข” และสอนว่าผู้ปรารถนาสิทธิพึงบูชาที่นั่นในวันเดียวกัน นี่คือมหาตมยะว่าด้วยวสุนันทามาตฤคณะและศรีมุขวิวรในประภาสขันฑะ.
Verse 1
ततो मातृगणान्पश्येद्वसुनन्दादिनामतः । अर्क स्थलसमीपस्थान्दक्षिणे नातिदूरतः
จากนั้นพึงไปเฝ้าดูหมู่พระมารดาเทวี (มาทฤกา) ผู้มีนามขึ้นต้นด้วยวสุนันทา ซึ่งสถิตใกล้อรกะ-สถละ อยู่ทางทิศใต้ไม่ไกลนัก
Verse 2
आश्वयुक्छुक्लपक्षे तु नवम्यां नियतात्मवान् । यस्ताः पूजयते मातॄर्विधिना भावितात्मवान्
แต่ในปักษ์สว่างแห่งเดือนอาศวยุชะ ในวันนวมี ผู้สำรวมตน มีใจตั้งมั่น หากบูชาพระมารดาเหล่านั้นตามพิธี ด้วยจิตผ่องใสและแน่วแน่—
Verse 3
स समृद्धिमवाप्नोति दुरापामकृतात्मभिः । तत्रैव संस्थितं पश्येच्छ्रीमुखं विवरप्रियम्
ผู้นั้นย่อมบรรลุความรุ่งเรือง อันผู้ไร้สำรวมยากจะได้มา และ ณ ที่นั้นเองพึงเฝ้าดูพระศรีมุข ผู้เป็นเทวะผู้โปรดถ้ำศักดิ์สิทธิ์ (วิวร)
Verse 4
तस्मिन्नेव दिने पूज्यं सिद्धिकामैर्नरैः सदा । एतत्पूर्वं मयाख्यातं तव विस्तरतः प्रिये
ในวันนั้นเอง ผู้ปรารถนาสิทธิและความสำเร็จพึงบูชาอยู่เสมอ โอ้ที่รัก เราได้กล่าวอธิบายแก่เธอไว้ก่อนแล้วโดยพิสดาร
Verse 5
तस्मिन्नेव दिने पूज्यं तीर्थयात्राप्रसंगतः
ในวันนั้นเอง พึงบูชาสิ่งนี้ควบคู่ไปกับการจาริกแสวงบุญสู่ทีรถะอันศักดิ์สิทธิ์
Verse 182
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वसुनन्दामातृगणश्रीमुखविवर माहात्म्यवर्णनंनाम द्व्यशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः
ดังนี้ จบ “อธิบายมหิมาแห่งวสุนันทา มาตฤคณะ และศรีมุขวิวร” อันเป็นบทที่ ๑๘๒ ในประภาสขันฑะ ภายในประภาสเกษตรมหาตมยะ แห่งศรีสกันทมหาปุราณะ ในสังหิตาที่มีแปดหมื่นหนึ่งพันโศลก