Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 90

उद्वर्तयेत्ततो भानुं द्विपदाभिर्वरानने । मानस्तोकेति मंत्रेण युगपत्स्नानमाचरेत्

udvartayettato bhānuṃ dvipadābhirvarānane | mānastoketi maṃtreṇa yugapatsnānamācaret

แล้วต่อมา โอ้สตรีผู้มีพักตร์งาม พึงชโลมและถูองค์ภานุ (สุริยะ) ด้วยคาถาสองบาทนั้น; และด้วยมนตร์ที่ขึ้นต้นว่า “มานัสโตเก…” พึงประกอบพิธีสรงน้ำควบคู่ตามลำดับบูชา

उद्वर्तयेत्should rub/anoint (cause to be rubbed)
उद्वर्तयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु) + उद्- (उपसर्ग) + णिच्
Formविधिलिङ् (optative/विधि), प्रथमपुरुष, एकवचन; णिजन्त
ततःthen
ततः:
Temporal (काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb): ‘then/thereafter’
भानुम्the Sun (image/deity)
भानुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभानु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म
द्विपदाभिःwith two-line verses (couplets)
द्विपदाभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootद्वि + पद (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; द्विगु-समास (द्वे पदे यस्याः/द्विपदा = two-footed verses)
वराननेO beautiful-faced one
वरानने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवर + आनन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; कर्मधारय (वरम् आननम् यस्याः)
मानस्तोक‘mānastoka’ (mantra phrase)
मानस्तोक:
Sambodhana/Name (सम्बोधन/नाम)
TypeNoun
Rootमानस्तोक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; मन्त्रपद (mantric word)
इतिthus
इति:
Discourse marker (उद्धरणचिह्न)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-समाप्तिसूचक अव्यय
मन्त्रेणby the mantra
मन्त्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण
युगपत्simultaneously
युगपत्:
Mode/Time (प्रकार/काल)
TypeIndeclinable
Rootयुगपत् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb): ‘simultaneously/at once’
स्नानम्bathing
स्नानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म
आचरेत्should perform
आचरेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु) + आ- (उपसर्ग)
Formविधिलिङ् (optative/विधि), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Sūrya-upāsanā within the kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Varānanā / addressed lady

Scene: A Sūrya icon near the coast is anointed and gently rubbed with fragrant paste; attendants hold water vessels; the devotee transitions into the bathing rite as priests chant.

B
Bhānu
S
Sūrya
P
Prabhāsakṣetra

FAQs

Devotion becomes complete when inner reverence is joined to disciplined ritual—mantra and rite together sanctify the worshipper.

Prabhāsakṣetra (Prabhāsa), celebrated in the Prabhāsa Khaṇḍa as a supremely meritorious sacred region.

Udvartana (anointing/rubbing) of Sūrya’s form and snāna (ritual bathing) performed with the mantra beginning “mānastoka…”.