Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 70

शमग्निरितिमन्त्रेण पूजयेद्भास्करात्मजम् । कयानश्चित्रेतिमन्त्रेण देवि राहुं सदाऽर्चयेत्

śamagniritimantreṇa pūjayedbhāskarātmajam | kayānaścitretimantreṇa devi rāhuṃ sadā'rcayet

ด้วยมนต์ “ศม อัคนิห์ …” พึงบูชาบุตรแห่งภาสกร (บุตรแห่งสุริยะ) และข้าแต่เทวี ด้วยมนต์ “กยา นศ จิตฺเร …” พึงสักการะราหูเป็นนิตย์

शम्“śam” (welfare/auspicious)
शम्:
Sambandha (Mantra-quotation element/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय)
Formअव्यय; मंगलार्थक निपात (benedictive particle: welfare/auspiciousness)
अग्निः“Agni” (in the mantra)
अग्निः:
Sambandha (Mantra-quotation element/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मन्त्र-उद्धरणे
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-चिह्न (thus)
मन्त्रेणwith the mantra
मन्त्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
भास्करात्मजम्Bhāskara’s son (Śani)
भास्करात्मजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभास्कर + आत्मज (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (भास्करस्य आत्मजः); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; शनि-पर्यायः (son of the Sun)
कया“by which” (in the mantra)
कया:
Sambandha (Mantra-quotation element/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; प्रश्नार्थक सर्वनाम (by which?)
नःour/of us
नः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive) बहुवचन (enclitic); अर्थः—अस्माकम् (of us/our)
चित्रे“in the bright/variegated (one)” (in the mantra)
चित्रे:
Sambandha (Mantra-quotation element/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; मन्त्र-उद्धरणे (in/at the bright/variegated [one])
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-चिह्न (thus)
मन्त्रेणwith the mantra
मन्त्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
देविO Goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
राहुम्Rāhu
राहुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सदाalways
सदा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (always)
अर्चयेत्should worship
अर्चयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अर्च् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Sūta (deduced from Prabhāsa Khaṇḍa narrative style)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: A navagraha shrine panel: Śani (dark, austere) and Rāhu (serpentine shadow-planet) receive offerings; the priest chants Vedic mantras in a Prabhāsa temple corridor.

B
Bhāskara (Sūrya)
B
Bhāskarātmaja (son of the Sun)
R
Rāhu

FAQs

Sacred geography is approached through disciplined worship: specific Vedic mantras sanctify devotion to cosmic powers (grahas) within the holy field of Prabhāsa.

Prabhāsa-kṣetra (Prabhāsakṣetra), praised as a place where orderly, mantra-guided worship yields merit.

Perform pūjā/arcana to Bhāskara’s son and to Rāhu using the cited mantras as the worship-formulae.