Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 66

पश्चिमेन गुरुं न्यस्य उत्तरेण च भार्गवम् । आग्नेय्यां मङ्गलं न्यस्य नैरृत्यां तु शनैश्चरम्

paścimena guruṃ nyasya uttareṇa ca bhārgavam | āgneyyāṃ maṅgalaṃ nyasya nairṛtyāṃ tu śanaiścaram

พึงตั้งพระคุรุ (พฤหัสบดี) ไว้ทางทิศตะวันตก และตั้งภารควะ (ศุกร์) ไว้ทางทิศเหนือ. พึงตั้งมังคละ (อังคาร) ในทิศอาคเนย์ และตั้งศไนศจะระ (เสาร์) ในทิศไนรฤติ.

पश्चिमेनto the west / by the west
पश्चिमेन:
Adhikarana (Directional/route)
TypeNoun
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/मार्ग), एकवचन; दिक्-निर्देशे
गुरुम्Guru (Jupiter)
गुरुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
न्यस्यhaving placed
न्यस्य:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√अस् (धातु; न्यासे)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), ‘having placed’
उत्तरेणto the north / by the north
उत्तरेण:
Adhikarana (Directional/route)
TypeNoun
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/मार्ग), एकवचन; दिक्-निर्देशे
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
भार्गवम्Bhārgava (Venus/Śukra)
भार्गवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
आग्नेय्याम्in the south-east (āgneya)
आग्नेय्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआग्नेय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; दिक्-निर्देशे
मङ्गलम्Maṅgala (Mars)
मङ्गलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमङ्गल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
न्यस्यhaving placed
न्यस्य:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√अस् (धातु; न्यासे)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), ‘having placed’
नैरृत्याम्in the south-west (nairṛta)
नैरृत्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनैरृत्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; दिक्-निर्देशे
तुand/then
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात
शनैश्चरम्Śanaiścara (Saturn)
शनैश्चरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशनैश्चर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

Skanda (deduced from Prabhāsa-khaṇḍa māhātmya narrative style)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (continued address in surrounding verses)

Scene: A directional square/lotus mandala: Guru (golden) seated in the west, Bhārgava (white/bright) in the north, Maṅgala (red) in the southeast, Śani (dark blue/black) in the southwest; offerings arranged by color and metal.

G
Guru (Bṛhaspati/Jupiter)
B
Bhārgava (Śukra/Venus)
M
Maṅgala (Mars)
Ś
Śanaiścara (Saturn)

FAQs

Cosmic forces are approached through order and reverence—placing the grahas properly symbolizes living in alignment with ṛta and dharma.

Prabhāsa-kṣetra, where even planetary worship is framed within the kṣetra’s sacred discipline.

Directional placement (nyāsa) of Guru (west), Bhārgava (north), Maṅgala (southeast), and Śanaiścara (southwest).