Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 146

तज्जाप्यं परमं प्रोक्तं स्वयं देवेन भानुना । जाप्यस्य विनियोगोऽस्य लक्षणं च निबोध मे । स्तोभसारं श्वासलीनमोंकारादि स्मृतं बुधैः

tajjāpyaṃ paramaṃ proktaṃ svayaṃ devena bhānunā | jāpyasya viniyogo'sya lakṣaṇaṃ ca nibodha me | stobhasāraṃ śvāsalīnamoṃkārādi smṛtaṃ budhaiḥ

ชปะนี้ทรงประกาศว่าเป็นยอดยิ่ง—พระภาณุ เทวสุริยะทรงสอนด้วยพระองค์เอง จงฟังจากเราเรื่องการนำไปใช้ (วินิโยคะ) และลักษณะจำเพาะ: แก่นอยู่ที่พยางค์สโตภะ กลมกลืนกับลมหายใจ และเริ่มด้วย “โอม” ดังที่บัณฑิตทั้งหลายจดจำไว้

तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (Determiner)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular)
जाप्यम्(that) which is to be muttered
जाप्यम्:
Karma/Pratipādya (Topic)
TypeNoun
Rootजाप्य (प्रातिपदिक; √जप् (धातु) + यत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular)
परमम्supreme
परमम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular)
प्रोक्तम्was declared
प्रोक्तम्:
Kriyā (Predicate; has been said)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (Past passive participle, Neuter, Nom/Acc, Singular)
स्वयम्personally
स्वयम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (Manner)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
देवेनby the god
देवेन:
Karta (Agent in passive)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन (Masculine, Instrumental, Singular)
भानुनाby Bhānu (the Sun)
भानुना:
Karta (Agent in passive)
TypeNoun
Rootभानु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन (Masculine, Instrumental, Singular)
जाप्यस्यof the japa
जाप्यस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootजाप्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन (Neuter, Genitive, Singular)
विनियोगःapplication / procedure
विनियोगः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootविनियोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति, एकवचन (Genitive, Singular; pronoun)
लक्षणम्characteristic
लक्षणम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootलक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular)
and
:
Sambandha-bodhaka (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात (conjunction)
निबोधunderstand / learn
निबोध:
Kriyā (Action)
TypeVerb
Root√बुध् (धातु)
Formलोट्-लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (Imperative, 2nd person singular)
मेfrom me / for me
मे:
Sampradāna (Recipient)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Genitive/Dative, Singular; enclitic)
स्तोभसारम्the essence of stobha (intercalary syllables)
स्तोभसारम्:
Karma/Pratipādya (Described item)
TypeNoun
Rootस्तोभ + सार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular); तत्पुरुष (स्तोभस्य सारम्)
श्वासलीनम्merged in the breath
श्वासलीनम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootश्वास + लीन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (श्वासे लीनम् = absorbed in breath)
ओंकारादिbeginning with Oṃkāra
ओंकारादि:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeNoun
Rootओंकार + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (ओंकारः आदिः यस्य/यत्र)
स्मृतम्is stated/remembered
स्मृतम्:
Kriyā (Predicate; is remembered)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (Past passive participle)
बुधैःby the wise
बुधैः:
Karta (Agent in passive)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Instrumental, Plural)

Skanda (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A sage instructs pilgrims at Prabhāsa: the rising Sun (Bhānu) radiates behind, while a seated practitioner performs Oṃ-japa synchronized with breath; subtle stobha syllables are shown as musical glyphs around the head, with the sea-temple horizon of Somnātha implied.

B
Bhānu (Sun)
O
Oṃkāra
S
Stobha
P
Prāṇa/Śvāsa
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

Mantra becomes most potent when united with prāṇa (breath) and anchored in praṇava (Oṃ), with careful attention to its traditional form.

Prabhāsa-kṣetra, where such Sun-taught japa is praised as especially efficacious.

A breath-integrated japa beginning with Oṃ, centered on stobha-elements, with specific viniyoga (ritual application) and lakṣaṇa (features).