Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 121

अष्टादशेह कुष्ठानि ये चान्ये व्याधयो नृणाम् । प्रलयं यांति ते सर्वे मृदा यद्युपलेपयेत्

aṣṭādaśeha kuṣṭhāni ye cānye vyādhayo nṛṇām | pralayaṃ yāṃti te sarve mṛdā yadyupalepayet

ณที่นี้ โรคผิวหนังทั้งสิบแปดจำพวก (กุษฐะ) และโรคอื่นใดที่เบียดเบียนมนุษย์ ย่อมถึงความพินาศทั้งหมด หากผู้ใดทากายด้วยดินศักดิ์สิทธิ์ (มฤท) แห่งสถานนี้

अष्टादशeighteen
अष्टादश:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्टादश (संख्याप्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक-विशेषण; नपुंसकलिङ्गे (कुष्ठानि) विशेषणरूपेण, प्रथमा/द्वितीया बहुवचनानुगुणम् (indeclinable-like numeral usage)
इहhere
इह:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देश/प्रकरणवाचक (adverb: 'here/in this context')
कुष्ठानिleprosy-diseases
कुष्ठानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
येwhich/that
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धबोधक-सर्वनाम (relative pronoun)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
अन्येother
अन्ये:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying व्याधयः)
व्याधयःdiseases
व्याधयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्याधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
नृणाम्of men
नृणाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
प्रलयम्destruction, dissolution
प्रलयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यान्तिgo/come to
यान्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
तेthose
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; निर्देशार्थक (demonstrative pronoun)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying ते)
मृदाwith clay/earth
मृदा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमृद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
यदिif
यदि:
Condition marker (शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक (conditional particle: 'if')
उपलेपयेत्should plaster/anoint
उपलेपयेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootउप + लिप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Skanda (deduced from Prabhāsakṣetramāhātmya narrative style)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (mṛd of the kṣetra)

Type: kshetra

Scene: Pilgrims at Prabhāsa gather sacred earth, applying it as a gentle smear on limbs; a healer-priest offers guidance; the sea and temple silhouettes frame the scene.

P
Prabhāsa-kṣetra
R
Ravi (Sūrya)

FAQs

Sacred geography is not symbolic alone: Prabhāsa’s holy substance (earth) is praised as a concrete vehicle of purification and healing when used with faith.

Prabhāsa-kṣetra (Prabhāsatīrtha region), celebrated in the Prabhāsakṣetramāhātmya of the Skanda Purāṇa.

Mṛdā-upalepa—smearing/applying the sacred earth (clay) of the kṣetra as a purificatory/healing observance.