Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 60

पत्नीशाले तथा गोपी रौप्यशृंगा समेखला । क्षौमवस्त्रपरीधाना ध्यायन्ती परमेश्वरम्

patnīśāle tathā gopī raupyaśṛṃgā samekhalā | kṣaumavastraparīdhānā dhyāyantī parameśvaram

ในปัทนีศาลา (เรือนสตรีของพิธี) นางโคปีผู้เลี้ยงโคยืนอยู่—ประดับเครื่องเงินและสวมรัดเอว นุ่งห่มผ้าลินินเนื้อละเอียด—ตั้งจิตภาวนาถึงพระปรเมศวร

पत्नीशालेin the wives’ hall (patnīśālā)
पत्नीशाले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपत्नी-शाला (प्रातिपदिक; पत्नी + शाला)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (पत्न्याः शाला)
तथाalso/likewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्ययम्
गोपीthe cowherd woman (gopī)
गोपी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोपी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
रौप्यशृंगाsilver-horned
रौप्यशृंगा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootरौप्य-शृङ्गा (प्रातिपदिक; रौप्य + शृङ्गा)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (having silver horns)
समेखलाwearing a girdle
समेखला:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस-मेखला (प्रातिपदिक; स + मेखला)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (मेखलया सह) विशेषणम्
क्षौमवस्त्रपरीधानाclad in linen garments
क्षौमवस्त्रपरीधाना:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्षौम-वस्त्र-परिधान (प्रातिपदिक; क्षौम + वस्त्र + परिधान)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; परिधान (कृदन्त/नामधातु-प्रयोगः) ‘wearing’; तत्पुरुष-समासः (क्षौमवस्त्रं परिधानम् यस्याः)
ध्यायन्तीmeditating
ध्यायन्ती:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ध्यै (धातु) + शतृ/शानच् (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; वर्तमानकाले शतृ/शानच्-प्रत्ययान्तः (present participle)
परमेश्वरम्the Supreme Lord
परमेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपरम-ईश्वर (प्रातिपदिक; परम + ईश्वर)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

Sūta (narration; deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: In a secluded wives’ pavilion, a cowherd maiden stands/sits adorned with silver ornaments and girdle, wearing fine linen, eyes lowered in meditation on the Supreme Lord while yajña sounds continue outside.

G
Gopī
P
Parameśvara (Supreme Lord)

FAQs

Inner devotion (dhyāna) sanctifies one’s role in ritual space; bhakti and purity of mind support yajña-dharma.

Prabhāsa-kṣetra, portrayed as a ritually complete tīrtha with the patnīśālā and sacred observances.

Placement in the patnīśālā (wives’ pavilion) and meditative focus during yajña; no specific mantra is cited.