Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

श्रीदेव्युवाच । किमर्थं सा परित्यक्ता सावित्री ब्रह्मणा पुरा । गायत्री च कथं प्राप्ता केन चास्य निवेदिता

śrīdevyuvāca | kimarthaṃ sā parityaktā sāvitrī brahmaṇā purā | gāyatrī ca kathaṃ prāptā kena cāsya niveditā

พระศรีเทวีตรัสว่า: “เหตุใดในกาลก่อนพระพรหมจึงทอดทิ้งนางสาวิตรี? และพระคายตรีมาถึงพระองค์ได้อย่างไร—ผู้ใดเป็นผู้นำมาถวาย?”

śrīdevīthe revered Goddess
śrīdevī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśrī-devī (प्रातिपदिक; कर्मधारय-समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; संबोधनार्थे वक्तृ-निर्देशः (speaker tag)
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
kimarthamfor what reason?
kimartham:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootkim-artha (प्रातिपदिक; तत्पुरुष-समास)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक-क्रियाविशेषण (interrogative adverb)
she
:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
parityaktāwas abandoned
parityaktā:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpari-tyaj (धातु) + kta (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे ‘त्यक्ता’
sāvitrīSāvitrī
sāvitrī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsāvitrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
brahmaṇāby Brahmā
brahmaṇā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (शब्दः ‘ब्रह्मन्’), तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
purāformerly
purā:
Adhikarana (Location/Time)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (temporal adverb)
gāyatrīGāyatrī
gāyatrī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgāyatrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
kathamhow?
katham:
Prakara (Manner)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक-क्रियाविशेषण (interrogative adverb)
prāptāwas obtained/attained
prāptā:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-āp (धातु) + kta (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
kenaby whom?
kena:
Karana (Instrument/Agent)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; प्रश्न-सर्वनाम
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
asyato him/of him
asya:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
niveditāwas presented/introduced
niveditā:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootni-vid (धातु) + ita (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त/इत), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Śrīdevī (the Goddess; questioner)

Tirtha: Prabhāsa (contextual)

Type: kshetra

Listener: Śrī Devī

Scene: Śrī Devī, poised and luminous, asks pointed questions about Sāvitrī’s abandonment and Gāyatrī’s arrival—an intimate council scene that signals an impending revelation.

Ś
Śrīdevī
S
Sāvitrī
B
Brahmā
G
Gāyatrī

FAQs

Scriptural dialogue models dhārmic inquiry: understanding causes and consequences in divine narratives is itself a path to discernment.

Implicitly Prabhāsa-kṣetra, since the surrounding narrative situates Sāvitrī’s tapas and presence there.

None; this verse frames a theological question to be answered in the ensuing narration.