Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

प्रोक्ता भवद्भि र्यज्ञेऽस्मिन्ननुगृह्योऽस्मि सर्वदा । पत्नी ममेयं गायत्री यज्ञेऽस्मिन्ननुगृह्यताम्

proktā bhavadbhi ryajñe'sminnanugṛhyo'smi sarvadā | patnī mameyaṃ gāyatrī yajñe'sminnanugṛhyatām

ท่านทั้งหลายได้กล่าวและกำหนดในยัญพิธีนี้แล้ว ข้าพเจ้าจึงได้รับพระกรุณาจากท่านเสมอ นางผู้นี้คือชายาของข้าพเจ้า “คายตรี” ขอจงโปรดเมตตารับนางไว้ในยัญพิธีนี้ด้วย

प्रोक्ताः(you) have been told/addressed
प्रोक्ताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त) ‘प्रोक्त’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘(you all) have been addressed/said’ → भावे/कर्मणि प्रयोगः
भवद्भिःby you (all)
भवद्भिः:
Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
यज्ञेin the sacrifice
यज्ञे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अनुगृह्यःto be favored/blessed
अनुगृह्यः:
Kriya (Predicate complement/विधेय)
TypeAdjective
Rootअनु√ग्रह् (धातु) + यत् (कृदन्त/gerundive)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive/यत्) ‘अनुगृह्य’ = ‘to be favored’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेयविशेषणम् (अहम्)
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष? (actually उत्तमपुरुष/1st person), एकवचन; परस्मैपद
सर्वदाalways
सर्वदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
पत्नीwife
पत्नी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
इयम्this (she)
इयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गायत्रीGāyatrī
गायत्री:
Samana-adhikarana (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootगायत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पत्नी-सम्बन्धे नाम
यज्ञेin the sacrifice
यज्ञे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
अनुगृह्यताम्let (her) be blessed/favored
अनुगृह्यताम्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु√ग्रह् (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोगः—‘let (her) be favored’

Brahmā (most consistent with ‘my wife is Gāyatrī’ within the preceding consecration/marriage context)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Inside a consecrated yajña-maṇḍapa at Prabhāsa, Brahmā addresses the assembled ṛtviks, expressing gratitude and formally presenting his wife Gāyatrī for acceptance into the rite; fire-altar glows, ladles and kuśa arranged, priests attentive.

B
Brahmā
G
Gāyatrī
Y
Yajña

FAQs

A yajña becomes complete through śakti and sanctified partnership; grace (anugraha) is central to spiritual fruition.

Prabhāsa-kṣetra, where Gāyatrī’s acceptance in the yajña is narrated as a sacred, place-linked event.

The formal acceptance of the patnī (wife) into the yajña—patnī-saṃyoga as a condition of ritual completeness.