Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 32

भूषिता भूषणोपेता एकैकस्य पृथक्पृथक् । त्रयस्त्रयः पृष्ठतोऽन्ये ते चैवं षोडशर्त्विजः

bhūṣitā bhūṣaṇopetā ekaikasya pṛthakpṛthak | trayastrayaḥ pṛṣṭhato'nye te caivaṃ ṣoḍaśartvijaḥ

พวกเขางดงามรุ่งเรืองด้วยเครื่องประดับ—แต่ละองค์มีอาภรณ์เฉพาะตน ต่างกันไป ส่วนผู้อื่นยืนอยู่ด้านหลังเป็นกลุ่มละสาม; ดังนี้จึงจัดวางพราหมณ์ฤตวิชทั้งสิบหก

भूषिताःadorned
भूषिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√भूष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त) ‘भूषित’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (ऋत्विजः/सदस्याः)
भूषणोपेताःprovided with ornaments
भूषणोपेताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभूषण + उपेत (प्रातिपदिक; उप√इ (धातु) + क्त)
Formतत्पुरुष-समासः (भूषणैः उपेताः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम्
एकैकस्यof each one
एकैकस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootएक + एक (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समासः (एकश्च एकश्च → एकैक); षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; ‘of each (one)’
पृथक्separately
पृथक्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
पृथक्each separately
पृथक्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (emphatic repetition)
त्रयःthree
त्रयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; संख्यावाचक
त्रयःthree (each set)
त्रयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘three (and three)’ (पुनरुक्ति)
पृष्ठतःfrom behind/at the back
पृष्ठतः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपृष्ठतः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवम्thus, in this manner
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)
षोडशsixteen
षोडश:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootषोडश (संख्याप्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; विशेषणम् (ऋत्विजः)
ऋत्विजःpriests (ṛtviks)
ऋत्विजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋत्विज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Indra (inferred continuation of the yajña description)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Sixteen officiating priests stand arranged with adorned sadasyas—each uniquely ornamented; behind them others are grouped in threes, forming a disciplined ceremonial formation around the fire altar.

Ṣoḍaśa-ṛtvij (sixteen priests)

FAQs

Order, beauty, and precision in worship reflect inner discipline and strengthen the efficacy of dharmic acts.

Prabhāsa-kṣetra, described as the stage for a complete, properly staffed Vedic sacrifice.

The presence and arrangement of the ṣoḍaśa-ṛtvij (sixteen officiants) for a full Vedic yajña.