Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

निपेतुरंबरभ्रष्टाः क्षीणपुण्या इव ग्रहाः । राक्षसैर्वेष्टितो धूम्रो निपतञ्छुशुभेंऽबरात्

nipeturaṃbarabhraṣṭāḥ kṣīṇapuṇyā iva grahāḥ | rākṣasairveṣṭito dhūmro nipatañchuśubheṃ'barāt

พวกเขาร่วงหล่นจากฟ้า ดุจดวงเคราะห์ที่บุญสิ้นแล้วตกลงมา ก้อนควันสีหม่นถูกเหล่ารากษสพันรัด พุ่งดิ่งจากเวหา ลงมาพร้อมประกายส่องเมื่อร่วงจากสวรรค์

निपेतुःfell down
निपेतुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√पत् (धातु) + नि- (उपसर्ग)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural); परस्मैपद
अम्बर-भ्रष्टाःfallen from the sky
अम्बर-भ्रष्टाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअम्बर (प्रातिपदिक) + भ्रष्ट (कृदन्त; √भ्रंश्/भ्रश् (धातु), क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; समासः पञ्चमी-तत्पुरुष (अम्बरात् भ्रष्टाः)
क्षीण-पुण्याःwith merit exhausted
क्षीण-पुण्याः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षीण (कृदन्त; √क्षि (धातु), क्त) + पुण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (क्षीणं पुण्यं येषाम्)
इवlike
इव:
Sambandha/Upamā (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक (comparative particle)
ग्रहाःplanets
ग्रहाः:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural)
राक्षसैःby demons
राक्षसैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural)
वेष्टितःsurrounded/encircled
वेष्टितः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवेष्टित (कृदन्त; √वेष्ट् (धातु), क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (PPP)
धूम्रःDhūmra (a named being)
धूम्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधूम्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
निपतन्falling
निपतन्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√पत् (धातु) + नि- (उपसर्ग) (कृदन्त; शतृ)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘falling’
शुशुभेshone/appeared splendid
शुशुभे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√शुभ् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
अम्बरात्from the sky
अम्बरात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootअम्बर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन (Singular)

Purāṇic narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī/Varavarṇinī (addressed as ‘O fair lady’)

Scene: From a darkened sky, a smoke-hued, luminous mass descends like a fallen planet; rākṣasas coil around it as it plunges toward the sacred coast of Prabhāsa.

R
Rākṣasas
G
Grahāḥ (planets)

FAQs

Merit (puṇya) sustains elevation; when it is depleted, even the mighty fall—an ethical warning against adharma.

The broader Prabhāsakṣetra narrative, moving toward the sanctified Arkasthala/Sūryakṣetra region.

No ritual is prescribed here; the verse uses puṇya language to interpret the fall in moral terms.