Adhyaya 158
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 158

Adhyaya 158

บทที่ 158 กล่าวถึงคำชี้แนะเชิงเส้นทางของพระอีศวร ให้ผู้ฟังไปยังอนังคเษวร ซึ่งระบุว่าอยู่เบื้องหน้ารัตเนศวรในระยะ ‘ยิงธนูถึง’ ลึงค์ ณ ที่นั้นกล่าวว่ากามเทวะเป็นผู้สถาปนา—และยังเรียกว่าเป็นโอรสของพระวิษณุด้วย สถานที่นี้นับเป็นกษेत्रที่เกี่ยวเนื่องกับฝ่ายไวษณพ และมีอานุภาพยิ่งในกลียุคในการขจัดมลทินแห่งบาปและความเศร้าหมองทางศีลธรรม ผลแห่งการบูชาถูกกล่าวอย่างชัดเจน—การได้เห็นและสักการะอนังคเษวรทำให้ผู้ศรัทธาได้รับเสน่ห์ ความงาม และความเป็นที่รักดุจกามเทวะ อีกทั้งส่งผลถึงวงศ์ตระกูล ช่วยบรรเทาเคราะห์ร้ายหรือความขาดพร่องแห่งสิริมงคล มีการกำหนดพิธีปฏิบัติเป็นพิเศษ คือการถือวรตในวันอนังค-ตรโยทศี อันยกย่องว่าเป็นเหตุแห่ง ‘ความสำเร็จแห่งการเกิด’ (ชนม-สาผัลยะ) และเพื่อให้ธรรมแห่งการจาริกสมบูรณ์ จึงบัญญัติให้ถวายทานเป็นศัยยา-ทาน (ทานที่นอน) แก่พราหมณ์ผู้มีศีล โดยหากผู้รับเป็นผู้ภักดีต่อพระวิษณุ บุญยิ่งทวีคูณ

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि अनंगेश्वरमुत्तमम् । रत्नेश्वरादग्रतःस्थं धनुषान्तरमास्थितम्

อีศวรตรัสว่า: ต่อจากนั้น โอ้มหาเทวี พึงไปยังอนังคีศวรอันประเสริฐ ซึ่งตั้งอยู่เบื้องหน้ารัตเนศวร ห่างออกไปเพียงระยะยิงธนูหนึ่งครั้ง

Verse 2

स्थापितं कामदेवेन तल्लिंगं विष्णुसूनुना । ज्ञात्वा तद्वैष्णवं स्थानं कलौ पातकनाशनम्

ลึงค์นั้นกามเทพ ผู้เป็นโอรสแห่งวิษณุ ได้สถาปนาไว้ เมื่อรู้ว่าสถานที่นั้นมีลักษณะไวษณวะ ก็ย่อมเป็นผู้ทำลายบาปในกาลียุค

Verse 3

तं दृष्ट्वा पूजयित्वा तु कामदेवसमो भवेत् । स्वर्गविद्याधरीणां च जायते चित्तमोहकः

เมื่อได้เห็นและบูชาท่านแล้ว ผู้นั้นย่อมเสมอด้วยกามเทพ; แม้ท่ามกลางเหล่าวิทยาธรีแห่งสวรรค์ ก็ย่อมเป็นผู้ชวนให้จิตใจหลงใหล

Verse 4

तस्यान्वयेऽपि न भवेत्कुरूपो दुर्भगोऽपि वा

แม้ในวงศ์สืบสายของผู้นั้น ก็จะไม่มีผู้ใดอัปลักษณ์หรืออาภัพ

Verse 5

तत्रानंगत्रयोदश्यां व्रतेन वरवर्णिनि । विशेषाराधनं तत्र जन्मसाफल्यकारणम्

ณที่นั้น ในวันอนังค-ตรโยทศี โอ้สตรีผู้ผิวพรรณงาม การบูชาพิเศษพร้อมการถือพรต ย่อมเป็นเหตุให้ชีวิตบรรลุความสำเร็จอย่างแท้จริง

Verse 6

शय्यादानं तु दातव्यं तत्र विप्राय शीलिने । विशेषाद्विष्णुभक्ताय सम्यग्यात्राफलं लभेत्

ในสถานศักดิ์สิทธิ์นั้น พึงถวายทานเป็นที่นอนแก่พราหมณ์ผู้มีศีล โดยเฉพาะผู้เป็นภักตะของพระวิษณุ แล้วจักได้ผลแห่งยาตราอย่างครบถ้วนแท้จริง

Verse 158

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये रत्नेश्वरमाहात्म्येऽनंगेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टपंचाशदुत्तरशततमोऽध्यायः

ดังนี้ ในศรีสกันทมหาปุราณะ—สังหิตาที่มีแปดหมื่นหนึ่งพันโศลก—ในคัมภีร์ที่เจ็ด ‘ประภาสขันฑะ’ ภาคแรก ‘ประภาสกษेत्रมหาตมยะ’ ภายใน ‘รัตเนศวรมหาตมยะ’ บทที่หนึ่งร้อยห้าสิบแปด อันมีนามว่า “พรรณนามหิมาแห่งอนังคเษวร” จึงสิ้นสุดลง