Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 42

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा यद्राज्ञा समुदीरितम् । गमनाय मतिं चक्रे शिवरात्र्या उपोषणे

tasya tadvacanaṃ śrutvā yadrājñā samudīritam | gamanāya matiṃ cakre śivarātryā upoṣaṇe

ครั้นได้สดับถ้อยคำที่พระราชาตรัส นางก็ตั้งใจจะเดินทาง โดยตั้งปณิธานถืออุโบสถในคืนศิวราตรี

तस्यof him/that (person)
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular)
वचनम्speech, statement
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial to main action/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) + क्त्वा (अव्यय-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया (prior action)
यत्which (that which)
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular)
राज्ञाby the king
राज्ञा:
Karana/Karta (Agent in passive sense; by the king/करण/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
समुदीरितम्uttered, spoken
समुदीरितम्:
Visheshana (Qualifier of यत्/वचनम्)
TypeAdjective
Rootसम्+उद्+ईर् (धातु) → समुदीरित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकर्मणि-भूतकृदन्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular)
गमनायfor going
गमनाय:
Sampradana (Purpose/recipient; for going/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootगमन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन (Singular)
मतिम्intention, resolve
मतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
चक्रेmade, formed
चक्रे:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
शिवरात्र्याःof Śivarātri
शिवरात्र्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशिवरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
उपोषणेin the fast (observance)
उपोषणे:
Adhikarana (Location/occasion; in the fast/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउपोषण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular)

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: After hearing the king’s words, the queen makes up her mind to go and to fast on Śivarātri night.

Ś
Śivarātri
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

Pilgrimage is strengthened by vrata: inner discipline (fasting) aligns the seeker with Śiva’s grace and the tīrtha’s power.

Prabhāsa-kṣetra is the implied destination, within the Prabhāsakṣetramāhātmya narrative.

Śivarātri upoṣaṇa—fasting/observance on the night of Śivarātri.